CHÀO MỪNG BẠN ĐẾN VỚI TRANG WEB GIÁO XỨ THÁNH TÂM      (website đang được phát triển...., trang chính thức  http://www.gxthanhtamhonai.vn - eMail: GXThanhTamHN@gmail.com) Các Giám mục Kenya kêu gọi liên đới với các nạn nhân lũ lụt Kể từ tháng 3/2024, đã có 289 người chết do lũ lụt tấn công Kenya. Trong tuyên bố ngày 7/5/2024, các Giám mục Kenya đã xác định lũ lụt là một “thảm họa” và kêu gọi chính phủ can thiệp nhanh chóng để hỗ trợ người dân “đang phải vật lộn để đối phó với những hậu quả trước mắt của thảm họa này” trong khi “mưa vẫn tiếp tục, làm trầm trọng thêm tình hình vốn đã khủng khiếp”. Đọc tất cả   Các Giám mục Hàn Quốc cam kết hỗ trợ cho trẻ em, thanh thiếu niên dễ bị tổn thương Phái đoàn của Hội đồng Giám mục Hàn Quốc đã đến thăm cơ sở Starflower ở Giáo phận Inch, một cơ sở do Giáo hội điều hành dành cho trẻ em và thanh thiếu niên bị lạm dụng, và hứa sẽ hỗ trợ trẻ em và giới trẻ vượt qua khó khăn. Đọc tất cả   ĐHY Pizzaballa đến thăm Gaza để thể hiện sự hỗ trợ, liên đới với dân chúng đang đau khổ Ngày 15/5/2024, Đức Hồng y Pierbattista Pizzaballa, Thượng Phụ Công giáo Latinh của Giêrusalem, đã đến thăm Giáo xứ Thánh Gia ở Gaza nhằm thể hiện tình liên đới và hỗ trợ đối với cộng đồng nhỏ bé nhưng kiên cường. Đây là lần đầu tiên Đức Hồng y viếng thăm Gaza kể từ khi cuộc chiến Israel-Hamas bùng nổ. Đọc tất cả   Tòa Thánh: Quyền tự do của Giáo hội tại Việt Nam vì thiện ích của toàn xã hội Trong tuyên bố ngày 17/5 về cuộc gặp tại Hà Nội, nhóm công tác hỗn hợp Việt Nam – Toà Thánh đã nhắc lại mối quan hệ tốt đẹp và nhấn mạnh rằng “cộng đồng Công giáo Việt Nam sẽ tiếp tục lấy cảm hứng từ Huấn quyền của Giáo hội về việc thực hành ‘sống Phúc Âm giữa lòng dân tộc’ và đồng thời vừa là Kitô hữu tốt và công dân tốt”. Đọc tất cả   Quy định mới về các hiện tượng siêu nhiên Ngày 16/5/2024, Bộ Giáo lý Đức tin công bố những quy định mới về các hiện tượng siêu nhiên và có hiệu lực vào ngày 19/5/2024. Nội dung gồm 6 điểm để phân định các trường hợp hiện ra, theo đó xác định cả Giám mục và Toà Thánh không được tuyên bố xác định bản chất siêu nhiêu của hiện tượng, nhưng ở mức độ cho phép và thúc đẩy lòng sùng kính và hành hương. Chỉ có Đức Thánh Cha mới có quyền cho phép tiến hành các thủ tục. Đọc tất cả   Đức Thánh Cha khích lệ mọi người trở thành “vận động viên đích thực của Chúa” Gửi sứ điệp đến Hội nghị Quốc tế về Thể thao và Tâm linh diễn ra từ ngày 16 đến 18/5, Đức Thánh Cha khích lệ những ai đang làm việc trong lĩnh vực thể thao trở thành “vận động viên đích thực của Chúa”. Đọc tất cả   Đức Thánh Cha: Hang Toại đạo là dấu chỉ niềm hy vọng phục sinh Đức Thánh Cha nói với các tham dự viên phiên họp toàn thể của Uỷ ban Toà Thánh về Khảo cổ học thánh, trong buổi tiếp kiến sáng thứ Sáu, ngày 17/5 rằng: “Trong các hang toại đạo, mọi sự nói lên niềm hy vọng: về sự sống vượt trên cái chết, về sự giải thoát khỏi những nguy hiểm và cái chết nhờ công trình của Thiên Chúa trong Chúa Kitô, Mục Tử Nhân Lành”. Đọc tất cả   Đức Thánh Cha khích lệ sự cộng tác giữa Công giáo và Chính thống Hy Lạp Sáng thứ Năm ngày 16/5, Đức Thánh Cha tiếp phái đoàn của Nhà Xuất Bản chính thức của Chính thống Hy Lạp, cùng với các đại diện các cơ quan truyền giáo và từ thiện của Giáo Hội này, gọi chung là Apostoliki Diakonia: Tông đồ phục vụ. Phái đoàn đến từ Athènes và do Đức cha Agathangelos hướng dẫn. Đọc tất cả   Liên mạng Talitha Kum kỷ niệm 15 năm ra đời Từ ngày 18 đến 24/5 tới đây, Liên mạng Talitha Kum của các nữ tu Công giáo, tham gia vào các hoạt động phòng ngừa, giải cứu và đồng hành với các nạn nhân của nạn buôn người, cử hành 15 năm thành lập với các sự kiện: đại hội tại trung tâm hội nghị Fraterna Domus-Nhà Huynh đệ gần Roma, gặp gỡ Đức Thánh Cha và trao giải thưởng chống nạn buôn người năm 2024 cho các nữ tu. Đọc tất cả   Đức Thánh Cha viết lời tựa cho cuốn sách “Công lý và Hoà bình sẽ giao duyên” Viết lời tựa cho cuốn sách “Công lý và Hoà bình sẽ giao duyên”, Đức Thánh Cha nhấn mạnh hoà bình không chỉ được xây dựng bởi các cường quốc với các hiệp ước, nhưng còn bởi những cử chỉ bác ái và tha thứ được thực hiện trong cuộc sống hàng ngày. Đọc tất cả  

Giáo Hội Việt Nam

Màu sắc phụng vụ trong Tuần Thánh

02/04/2023 - 14


MÀU SẮC PHỤNG VỤ TRONG TUẦN THÁNH

Lm. Edward McNamara, LC[1]

Câu hỏi: Tôi có một câu hỏi liên quan đến các màu phụng vụ. Quy Chế Tổng Quát Sách Lễ Rôma (QCTQ) trong số 346. b xác định:

Về màu sắc của phẩm phục thánh, hãy giữ các tập quán cổ truyền, nghĩa là: [...] b) Màu đỏ được dùng trong Chúa nhật Thương khó và thứ Sáu Tuần Thánh, trong Chúa nhật lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống, trong các cử hành cuộc Thương khó của Chúa, trong lễ kính các thánh tông đồ, các thánh tác giả sách Tin Mừng và trong lễ kính các thánh Tử đạo".

Tuy nhiên, tập quán cổ truyền kể từ thời Đức giáo hoàng Innocent III là sử dụng màu Đen cho Thứ Sáu Tuần Thánh, như một dấu tích của cách sử dụng lâu đời nhất trong đó màu đen được sử dụng trong suốt cả hai mùa sám hối (De sacro altaris mysterio I.64). Vào thời điểm của Sách Lễ Tridentinô, màu tím đã thay thế màu đen trong suốt Mùa Chay và Mùa Vọng, ngoại trừ Thứ Sáu Tuần Thánh, đó rõ ràng là lý do tại sao màu phụng vụ của Chúa Nhật Lễ Lá trước đây cũng là màu tím thay vì màu đỏ.

Tôi muốn hỏi điều gì đã thúc đẩy việc thay đổi việc sử dụng màu đỏ cho cả hai cử hành trọng đại là Chúa Nhật Lễ LáThứ Sáu Tuần Thánh?

Ngoài ra, có tiền lệ hợp pháp nào theo đó vị Chủ Tế có thể mặc phẩm phục màu đen cho Thứ Sáu Tuần Thánh hoặc màu tím cho Chúa nhật Lễ Lá, để giữ tập quán cổ truyền theo QCTQ số 346 không?

AU, Phoenix, Arizona, Hoa Kỳ

Trả lời: Mặc dù độc giả của chúng ta đã đúng về thực hành tổng thể của các màu Phụng vụ trước khi có những cải cách như hiện nay, nhưng cách diễn đạt “tập quán cổ truyền” có phần linh hoạt trong việc sử dụng các màu phụng vụ.

Về mục đích của các màu Phụng vụ, huấn thị Redemptionis Sacramentum năm 2004 nêu rõ:

[121]. ‘Việc dùng các màu khác nhau cho lễ phục phụng vụ nhằm diễn tả cách hiệu quả và rõ ràng đặc tính của các mầu nhiệm đức tin được cử hành, và, do đó, ý nghĩa của đời sống Kitô-giáo đang tiến triển qua tiến trình của năm phụng vụ’. Thực ra, sự khác nhau “của các chức năng trong việc cử hành Thánh Thể được biểu hiện bên ngoài bởi sự khác biệt của các lễ phục phụng vụ”. Quả nhiên, “các lễ phục đó cũng phải góp phần làm tăng vẻ đẹp của hành động phụng vụ”.

Về mặt lịch sử, tất cả các phẩm phục thánh đều có màu trắng cho đến khoảng thế kỷ thứ VII. Như vị độc giả đã chỉ ra, vào thời Đức Giáo hoàng Innocent III (1198-1216), chúng ta có 4 màu chính (đỏ, trắng, đen, và xanh lục) và ba màu phụ (vàng, hồng, và tím).

Nhưng một tiêu chí chung cho việc sử dụng các màu sắc khác nhau không được tìm thấy cho đến khoảng năm 1550, và không được xác định chính thức trong chữ đỏ cho đến năm 1570, trong Sách lễ canh tân dưới thời Đức giáo hoàng Piô V (1566-1572). Thật vậy, ngay cả sau thời kỳ này, vẫn còn nhiều thay đổi và đặc thù, và việc tiêu chuẩn hóa hoàn toàn màu sắc trong Giáo hội Roma đã không được thực hiện cho đến thế kỷ XIX.

Sau những canh tân về Tam Nhật Thánh Phục Sinh của Đức giáo hoàng Piô XII (1939-1958) trong khoảng thời gian từ năm 1951-1955, thông lệ vào Chúa nhật Lễ Lá thì sử dụng màu đỏ cho cuộc rước và đổi thành màu tím cho Thánh lễ.

Vào Thứ Sáu Tuần Thánh, phần đầu của nghi thức thì mặc phẩm phục màu đen, và được đổi thành màu tím cho nghi thức Rước lễ.

Vì một trong những tiêu chí đối với việc canh tân của Công đồng là đơn giản hóa tổng thể các nghi thức, nên việc chỉ sử dụng một màu Phụng vụ cho mỗi cử hành được ưu tiên hơn. Tương tự như vậy, mặc dù không bị bãi bỏ chính thức, việc sử dụng lễ phục màu đen cho tang lễ không còn được ấn định nữa, và nói chung, hầu như màu đen không còn được sử dụng, thay vào đó, chuyển sang màu tím hoặc màu trắng.

Những yếu tố này có lẽ đã dẫn đến việc lựa chọn phẩm phục màu đỏ được ưu tiên hơn do màu đỏ có liên kết với Cuộc khổ nạn của Chúa trong các bối cảnh phụng vụ khác cũng như màu đỏ cũng thường được liên kết với các chủ đề tử vì đạo, hy tế, và lửa.

Sự lựa chọn này không phải là không có tiền lệ lịch sử. Có nhiều bằng chứng về việc sử dụng phẩm phục màu đỏ cho cả Chúa Nhật Lễ Lá và Thứ Sáu Tuần Thánh trong quá khứ.

Ví dụ, một thủ bản có niên đại từ năm 1100 đến 1187 mô tả hoạt động của Nhà thờ Mộ Thánh ở Giêrusalem cho thấy việc sử dụng màu Đỏ vào Thứ Sáu Tuần Thánh. Điều tương tự cũng có thể xảy ra đối với cả Chúa Nhật Lễ Lá và Thứ Sáu Tuần Thánh trong các tài liệu từ thế kỷ XIII từ các nhà thờ chánh tòa Salisbury và Litchfield ở Anh và Marseilles ở Pháp.

Việc sử dụng màu đỏ trong bối cảnh của Cuộc Thương Khó cũng được chứng thực bởi đó là màu của Lễ Máu Châu báu. Lễ này hiện đã được kết hợp với lễ Mình Máu Thánh Chúa mặc dù Lễ Máu Châu báu vẫn là một Lễ ngoại lịch trong Sách lễ Rôma hiện tại với lễ phục màu đỏ.

Việc sử dụng phẩm phục màu đỏ là điều hợp lý vì nguồn gốc của ngày Lễ Máu Châu báu gắn chặt hơn với cuộc khổ nạn của Đức Kitô. Bửu huyết của Người cao quý vì đó là giá chuộc mà Người đã trả để cứu độ nhân loại.

Việc cử hành này dường như bắt nguồn từ Tây Ban Nha thế kỷ XVI. Ngày lễ được Thánh Gaspar del Bufalo (1786-1837), vị sáng lập Dòng Thừa Sai Máu Châu Báu đưa vào Rôma. Vào năm 1849, ngày lễ được Đức Piô IX mở rộng cho toàn thể Giáo hội. Ngày lễ đã thay đổi ngày và bậc phụng vụ nhiều lần trước khi bị lấy ra khỏi lịch phổ quát như một lễ riêng vào năm 1969.

Do đó, QCTQ không sai khi cho rằng màu đỏ là “tập quán cổ truyền” vào Thứ Sáu Tuần Thánh mặc dù nó là một điểm mới so với sách lễ trước đó, và thay đổi một phần thông lệ vào Chúa nhật Lễ Lá.

Liệu vẫn có thể sử dụng màu tím vào Chúa Nhật Lễ Lá và màu đen vào Thứ Sáu Tuần Thánh được không?

Các quy luật của QCTQ nêu rõ:

346. Về màu sắc của phẩm phục thánh, hãy giữ các tập quán cổ truyền, nghĩa là: […]

b) Màu đỏ được dùng trong Chúa nhật Thương khó và thứ Sáu Tuần Thánh, trong Chúa nhật lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống, trong các cử hành cuộc Thương khó của Chúa, trong lễ kính các thánh tông đồ, các thánh tác giả sách Tin Mừng và trong lễ kính các thánh Tử đạo…

d) Màu tím dùng trong mùa Vọng, mùa Chay. Cũng có thể dùng trong Thần vụ và các lễ cầu cho người đã qua đời. Không được dùng lễ phục trắng trong tang lễ, vì như vậy vừa làm lẫn lộn ý nghĩa của màu phụng vụ truyền thống, vừa trái ngược với quy định về chất liệu phẩm phục. (Theo phong tục Việt Nam, tang phục màu trắng thường được may bằng vải xô, vải mùng).

e) Màu đen có thể dùng trong lễ cầu cho người qua đời ở nơi nào có thói quen này;

h) Tại Việt Nam lễ phục màu vàng được coi là lễ phục long trọng vì là màu vương giả quý phái.

g) Trong những ngày lễ long trọng hơn, có thể dùng phẩm phục ngày lễ hay những phẩm phục quý trọng hơn, dù không phải màu của ngày lễ.

QCTQ số 346. g đã được giải thích chính thức trong hướng dẫn của Huấn thị Redemptionis Sacramentum:

[127] Trong các sách phụng vụ, có một năng quyền đặc biệt được ban để, trong những ngày thật trọng thể, sử dụng các lễ phục phụng vụ dành cho các ngày lễ và đặc biệt đẹp, dù chúng không đúng màu sắc của ngày lễ hôm đó. Tuy nhiên, quyền này, liên quan một cách đặc thù đến các lễ phục phụng vụ rất cổ xưa, nhằm bảo toàn di sản của Giáo Hội, lại bị nới rộng một cách quá đáng đến những đổi mới; do đó, bỏ qua cách làm truyền thống, người ta chấp nhận những hình dáng và màu sắc, căn cứ trên những tiêu chuẩn chủ quan, và như thế là làm yếu đi ý nghĩa của một quy tắc, hại cho truyền thống. Những ngày lễ, các phẩm phục thánh màu vàng hay bạc có thể thay thế, tuỳ lúc, các màu sắc phụng vụ khác nhau, trừ ra màu tím và màu đen.

Mặc dù cách giải thích theo nghĩa đen của quy luật này sẽ không loại trừ việc sử dụng phẩm phục màu đen hoặc màu tím cổ và đặc biệt quý trọng vào Chúa Nhật Lễ Lá hoặc Thứ Sáu Tuần Thánh, nhưng nó dường như không phù hợp với tinh thần của các quy luật hiện hành. Ngay cả khi được sử dụng, đó sẽ là vì sự trang trọng của ngày lễ và không tuân thủ “tập quán cổ truyền”.

Nt. Anna Ngọc Diệp, OP
Dòng Đa Minh Thánh Tâm
Chuyển ngữ từ: epriest.com (04. 3. 2023)

WHĐ (01.4.2023)


[1] Cha Edward McNamara, LC, dòng Đạo Binh Chúa Kitô, giáo sư Thần học Phụng vụ và Bí tích, đồng thời là giám đốc Sacerdos Institute tại Đại học giáo hoàng Regina Apostolorum, Rôma.



Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com

× Thành công! Câu hỏi của cộng đoàn đã được gửi. Câu hỏi của quý vị sẽ được trả lời trong thời gian sớm nhất có thể. Xin cám ơn. Trân trọng.