HỘI NGHỊ TOÀN QUỐC PHILIPPINES NĂM 2025

VỀ BẢO VỆ AN TOÀN CHO TRẺ EM VÀ NHỮNG NGƯỜI DỄ BỊ TỔN THƯƠNG

Chủ đề: “Sứ vụ bảo vệ của chúng ta: Hành trình của Hy vọng và Lòng cảm thương”

Clark, Pampanga, Philippines

Từ 20 đến 23 tháng 10 năm 2025

DẪN NHẬP

Trong những năm gần đây, Giáo hội hoàn vũ và đặc biệt là Giáo hội tại Á châu ngày càng ý thức sâu sắc hơn về trách nhiệm bảo vệ các trẻ em và người dễ bị tổn thương – những người được Thiên Chúa trao phó cho chúng ta chăm sóc bằng tình yêu thương và sự công bằng.

Hưởng ứng lời mời gọi của Đức Thánh cha Phanxicô trong việc cổ võ một nền văn hóa bảo vệ, minh bạch và trách nhiệm, Hội đồng Giám mục Philippines (CBCP) đã tổ chức Hội nghị Toàn quốc về Bảo vệ Trẻ vị thành niên 2025, với chủ đề: “Sứ mạng bảo vệ của chúng ta: Hành trình hy vọng và lòng trắc ẩn.”

Hội nghị được phối hợp thực hiện cùng Ủy ban Giáo hoàng về Bảo vệ Trẻ vị thành niên (PCPM - Pontifical Commission for the Protection of Minors) và Viện Bảo vệ Công giáo (CSI - Catholic Safeguarding Institute), diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Quest Plus, Clark, Pampanga, thuộc Tổng giáo phận San Fernando, Clark Pampanga, từ 20 đến 23 tháng 10, năm 2025.

Hội nghị có hơn 500 tham dự viên đến từ 86 giáo phận của Philippines, trong đó có 25 giám mục, hơn 200 linh mục, còn lại là tu sĩ nam nữ, chuyên viên và giáo dân, đại diện cho nhiều giáo phận, dòng tu và các tổ chức xã hội, đang tham gia trong lãnh vực này.

Sự kiện này không chỉ là một cuộc hội thảo chuyên đề, mà là một hành trình thiêng liêng và mục vụ, hướng đến việc canh tân đời sống Giáo hội – từ nhận thức đến hoán cải, từ suy tư đến dấn thân chung trong sứ vụ bảo vệ sự sống và phẩm giá con người.

NGÀY THỨ NHẤT – 20 THÁNG 10: KHAI MẠC TRONG HIỆP THÔNG VÀ CẦU NGUYỆN

Hội nghị khai mạc với Thánh lễ tại Giáo xứ Mân Côi, Angeles City, do Đức Tổng Giám mục Florentino Lavarias, Chủ tịch Ủy ban Bảo vệ Trẻ vị thành niên chủ tế, và Đức Cha Joel Baylon (Giáo phận Legazpi) giảng lễ.

Trong bài giảng, Đức Cha Baylon nhấn mạnh: “Bảo vệ an toàn chính là tham dự vào sứ mạng của Đức Giêsu – Đấng đã đón nhận các em nhỏ, chữa lành người bị thương tổn và đem lại hy vọng cho người đau khổ.”

Bầu khí cầu nguyện và hiệp thông trong ngày khai mạc đã đặt nền cho những ngày tiếp theo – một Giáo hội biết lắng nghe, chữa lành và cùng nhau bước đi.

NGÀY THỨ HAI – 21 THÁNG 10: THAM GIA – HÀNH TRÌNH HY VỌNG – TRÁCH NHIỆM

Ngày làm việc đầu tiên tập trung vào tinh thần tham gia hiệp hành và trách nhiệm của mọi thành phần Dân Chúa trong công cuộc bảo vệ.

Bài thuyết trình 1: Đức Cha Luis Manuel Ali Herrera (PCPM): “Bảo vệ an toàn: Một đòi hỏi thần học của Giáo hội”

Đức Cha Ali Herrera, Thư ký của Ủy ban Giáo hoàng Bảo vệ Trẻ vị thành niên, khẳng định rằng bảo vệ không phải là công việc hành chính, mà là một lệnh truyền Tin mừng.

Ngài mời gọi Giáo hội “từ im lặng bước ra minh bạch” và “từ quy định đi đến văn hóa.”

Các điểm chính của bài thuyết trình gồm:

- Lắng nghe mang tính chữa lành: Lắng nghe tiếng nói của nạn nhân là con đường dẫn đến trách nhiệm và hòa giải.

- Minh bạch – Giải trình – Đánh giá: Cần có hệ thống kiểm chứng và đồng trách nhiệm ở mọi cấp độ.

- Công lý hoán cải: Không chỉ là công lý chuyển tiếp, mà là công lý giúp canh tân Giáo hội qua sự thật, đền bù và cải cách.

- Từ ý hướng đến hành động: Bảo vệ thật sự đòi hỏi huấn luyện, cơ chế báo cáo độc lập, và áp dụng trung thực Văn kiện Vos Estis Lux Mundi.

Ngài kết luận:

“Giáo hội không thể có chỗ cho bất cứ ai lạm dụng người vô tội. Uy tín của chúng ta tùy thuộc vào can đảm để hành động và bảo vệ.”

Bài thuyết trình 2: Cha Hans Zollner, SJ (Đại học Giáo hoàng Gregorian, Rôma): “Bảo vệ an toàn và sứ mạng của Giáo hội”

Phát biểu trực tuyến từ Rôma, Cha Zollner khẳng định:

“Bảo vệ an toàn không phải là điều thêm vào Tin mừng – nó chính là Tin mừng được sống động.”

Ngài nêu bật:

- Bảo vệ bắt đầu từ con tim: Hoán cải nội tâm phải đi trước mọi cơ cấu.

- Lòng thương xót và công lý phải đi cùng nhau: Bảo vệ người yếu thế mà không kết án vội vàng.

- Đào tạo là trọng tâm: Chủng viện và học viện cần tích hợp kiến thức về chấn thương, biện phân và tuyển chọn nhân sự thích hợp.

- Văn hóa phòng ngừa: Không chỉ phản ứng khi có khủng hoảng, mà phải xây dựng môi trường an toàn – cả thực tế, quan hệ và kỹ thuật số.

- Trách nhiệm chung: “Không ai có thể làm tất cả, nhưng ai cũng có thể làm một phần.”

Cha Zollner kết luận:

“Giáo hội đang sống một Mùa Chay tinh thần – một thời gian thanh luyện và canh tân để hướng đến phục sinh qua sự thật và hoán cải.”

Bảy nhóm hội thảo song song

Ngoài 2 bài thuyết trình chính của Đức cha Luis Manuel Ali Herrera (Ủy ban Giáo hoàng PCPM) và Cha Hans Zollner, SJ (Giám đốc Học viện Nhân học – Đại học Giáo hoàng Gregorian, Rôma) đã mở ra chiều sâu thần học và mục vụ của sứ mạng bảo vệ như một hành trình hoán cải và hy vọng, 500 tham dự viên được chia làm 7 nhóm, mỗi nhóm đào sâu về một chủ đề:

1. Giáo luật và việc bảo vệ – do Đức Ông Brendan Daly trình bày, khẳng định rằng “Giáo hội an toàn là Giáo hội đáng tin.”

2. Thần học về bảo vệ – Đức TGM Midyphil Billones nhấn mạnh bảo vệ như dấu chỉ của Giáo hội hiệp hành.

3. Hội nhập bảo vệ trong đào tạo chủng sinh và thường huấn – Đức Ông Jaime Deslate trình bày việc huấn luyện trưởng thành nhân bản và thiêng liêng.

4. Tính dục lành mạnh và các mối tương quan an toàn – Cha James Gascon, SJ, cho thấy tầm quan trọng của tự nhận thức và ranh giới lành mạnh.

5. Mô hình “Ba chân an toàn” – Tiến sĩ Maria Carmen Bonto-La Viña và cô Coleen Ramirez-Panahon chia sẻ khung huấn luyện thực hành về an toàn tương quan.

6. Áp dụng Sách Chỉ dẫn Vademecum – Cha John Era, CM, đề xuất cách thực hiện quy trình điều tra với tinh thần tôn trọng và chữa lành.

7. Tiêu chuẩn nghề nghiệp và hướng dẫn toàn cầu – Tiến sĩ Gabriel Dy-Liacco và ông Daniele Donnini giới thiệu khung chuẩn quốc tế cho sự minh bạch và trách nhiệm.

Thánh lễ buổi tối

Vào cuối ngày làm việc, Đức Cha Roberto Mallari chủ tế Thánh lễ, nhấn mạnh rằng bảo vệ là một sứ vụ thánh thiêng của lòng cảm thương, được soi sáng bởi chứng tá của Thánh tử đạo Pedro Calungsod, người đã dám bảo vệ người khác bằng chính mạng sống mình.

Ngày thứ hai trở thành một trường học của hoán cải và đồng trách nhiệm, cho thấy rằng bảo vệ vừa là ơn gọi thần học, vừa là sứ vụ mục vụ.

NGÀY THỨ BA – 22 THÁNG 10: HIỆP THÔNG – DẤU CHỈ HY VỌNG – TRÁCH NHIỆM GIẢI TRÌNH

Ngày làm việc thứ hai tập trung vào hiệp thông và trách nhiệm giải trình như hai trụ cột của văn hóa bảo vệ.

Bài thuyết trình 3: Đức Tổng Giám mục Charles Jude Scicluna (Bộ Giáo lý Đức tin): “Bảo vệ an toàn trong đời sống của Giáo hội”

Trong bài phát biểu qua video, Đức Tổng Scicluna chia sẻ hành trình toàn cầu của Giáo hội trong việc đối diện với lạm dụng và thúc đẩy công lý, qua hai phần chính.

Phần I – Di sản của Đức Thánh Cha Phanxicô: Xây dựng một Giáo hội an toàn

Ngài điểm lại 12 năm cải tổ của Đức Thánh Cha Phanxicô, gồm:

- Thành lập Ủy ban Giáo hoàng Bảo vệ Trẻ vị thành niên (2014),

- Tông thư Vos Estis Lux Mundi (2019) – thiết lập cơ chế giải trình toàn cầu,

- Bãi bỏ “bí mật Tòa Thánh” (2019) trong các vụ án lạm dụng,

- Sửa đổi Bộ Giáo luật (2021) – củng cố công lý và mục vụ.

Đức Tổng nhấn mạnh: các cải tổ này đánh dấu sự chuyển mình từ xử lý khủng hoảng sang xây dựng văn hóa bảo vệ dựa trên lòng cảm thông và sự hoán cải nội tâm.

Phần II – Các giá trị và tiêu chuẩn hướng dẫn

Ngài trình bày bốn giá trị nền tảng – trách nhiệm, giải trình, minh bạch, chính trực – cùng năm tiêu chuẩn thực hành:

1. Lấy nạn nhân làm trung tâm trong mọi hoạt động,

2. Tuân thủ luật dân sự và giáo luật,

3. Bảo vệ người tố cáo,

4. Chăm sóc mục vụ cho cả nạn nhân và người bị cáo buộc,

5. Đánh giá và báo cáo thường xuyên như dấu chỉ của sự minh bạch.

Ngài nhắc lại:

“Bảo vệ không chỉ là thủ tục pháp lý, mà là biểu hiện lòng trung tín của Giáo hội đối với Tin mừng.”

Thảo luận toàn thể của Hội Nghị: Từ luật đến văn hóa

Cuộc đối thoại “Từ luật đến văn hóa” trong thảo luận chung của Hội Nghị đã đào sâu cách thức biến các quy định thành văn hóa sống động, để trách nhiệm trở thành thói quen tự nhiên của đời sống Giáo hội.
Các đề tài cụ thể gồm:

- Bảo vệ nhân chứng theo Điều 1722 Bộ Giáo luật,

- Xử lý báo cáo ẩn danh cách thận trọng,

- Chữa lành cộng đoàn bị tổn thương,

- Đảm bảo bảo mật dữ liệu theo chuẩn quốc tế.

Một linh mục đại biểu nhấn mạnh trách nhiệm đạo đức trong việc bảo vệ dữ liệu, trong khi nữ tu đang làm việc trong lãnh vực “bảo vệ trẻ vị thành niên” chia sẻ mô hình bốn ủy ban bảo vệ quốc gia (Phòng ngừa, Bảo vệ, Phục hồi, Đào tạo) được Hội đồng Bề trên Thượng cấp Philippines (CMSP) điều phối.

Bảy nhóm hội thảo song song

Ngoài bài thuyết trình qua vidéo của TGM Charles Scicluna, phó Tổng thư ký của Bộ Giáo lý Đức Tin, Tổng Giám mục Malta và cuộc thảo luận chung của Hội nghị, về kinh nghiệm toàn cầu của Giáo hội trong việc đối diện khủng hoảng lạm dụng và cải tổ cơ cấu, bảy chuyên đề trong 7 nhóm tiếp tục mở rộng chủ đề hội nghị:

- Quyền lực và quản trị – Cha Antonio Moreno, SJ, trình bày về việc sử dụng quyền bính như một hình thức phục vụ.

- Đồng hành với nạn nhân và người sống sót – Cha James Gascon, SJ, giúp người tham dự thực hành lắng nghe và cảm thông.

- Đồng hành với người phạm lỗi – Bà Emerita Garon và Tiến sĩ Dy-Liacco nêu cách cân bằng giữa công lý và lòng thương xót.

- Luật dân sự và bảo vệ – Luật sư Maria Liza Jorda trình bày nghĩa vụ pháp lý và sự hợp tác giữa Giáo hội và nhà nước.

- Phòng ngừa và xây dựng môi trường an toàn – Tiến sĩ La Viña và cô Ramirez-Panahon hướng dẫn đánh giá rủi ro và thiết lập biện pháp phòng ngừa.

- Xây dựng hệ thống bảo vệ giáo phận và giáo xứ – Ba linh mục Nerio, Barcelona, Rosalinda chia sẻ các mô hình thực hành cụ thể tại ba giáo phận.

- Bảo vệ gia đình, trường học và không gian mạng – Bà Sonia Soto trình bày thực trạng OSAEC và kêu gọi Giáo hội hành động mạnh mẽ hơn trong thời đại kỹ thuật số.

NGÀY THỨ TƯ – 23 THÁNG 10: SỨ VỤ – HỘI NHẬP – SAI ĐI

Ngày cuối cùng là thời khắc tổng kết và sai đi.

Qua các nhóm chia sẻ, do nhóm Trung tâm Emmaus hướng dẫn, các tham dự viên cam kết:

- Củng cố văn phòng bảo vệ giáo phận,

- Lồng ghép bảo vệ vào đào tạo linh mục và mục vụ,

- Thành lập đội ngũ bảo vệ cấp giáo xứ,

- Tăng cường hợp tác với chính quyền và tổ chức xã hội.

Trong phiên bế mạc, Đức Tổng Lavarias, GS. Dy-Liacco và Sơ Mila Montegrejo cùng tuyên bố:

“Bảo vệ là yêu thương. Lắng nghe là chữa lành. Bảo vệ an toàn là loan báo Tin mừng.”

Thánh lễ bế mạc, do Đức Cha Gerardo Alminaza chủ tế, khép lại hội nghị với lời mời gọi:

“Bảo vệ không phải là điểm kết thúc của công việc, mà là khởi đầu của một Giáo hội được canh tân – nơi mỗi trẻ em và người yếu thế đều được an toàn trong vòng tay của Đức Kitô.”

KẾT LUẬN

Hội nghị Toàn quốc về Bảo vệ An toàn năm 2025 là một dấu mốc quan trọng trong hành trình canh tân của Giáo hội Philippines và Giáo hội châu Á.

Hội nghị khẳng định rằng bảo vệ không chỉ là nhiệm vụ của một nhóm chuyên viên, mà là ơn gọi chung của toàn thể Dân Chúa.

Dựa trên nền tảng Tin mừng và được thúc đẩy bởi Năm thánh Hy Vọng 2025, Hội nghị mời gọi mọi thành phần Giáo hội hướng đến:

- Hoán cải tâm hồn,

- Trách nhiệm trong lãnh đạo,

- Đồng trách nhiệm trong sứ vụ.

Ba bài thuyết trình chính – của Đức Cha Luis Manuel Ali Herrera, Cha Hans Zollner, SJ, và Đức Tổng Giám mục Charles Jude Scicluna – đã soi sáng hành trình từ luật đến đời sống, từ quy định đến văn hóa, từ bảo vệ đến hiệp thông.

Khi trở về giáo phận, các tham dự viên mang theo một niềm xác tín mới về hình ảnh của Giáo hội:

Một Giáo hội của Hy vọng và Lòng cảm thương – nơi mọi người được an toàn, được trân trọng và được yêu thương.

Pampanga, ngày 23/10/2025

Giuse Đỗ Mạnh Hùng

Giám mục Giáo phận Phan Thiết

Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com