Moät cuoäc ñôøi ñöôïc gaët bôûi göôm ñao. Ñoù laø taát caû. Khoâng coù nhieàu vieäc, khoâng coù nhieàu chuyeän, nhöng danh tieáng ñaõ neân laãy löøng.
Moät söû gia ñaõ chaân nhaän nhö theá theo nhöõng lôøi truyeàn khaåu. Ngöôøi ta bieát raèng: Aneâ qua ñôøi khoaûng naêm 12 tuoåi. Cuoäc khaûo saùt xöông soï cho bieát nhö vaäy. Ngöôøi ta coøn bieát ñöôïc raèng, theo thaùnh Ambrosioâ, vaøo naêm 375 ñaõ cöû haønh caùc leã kính thaùnh nöõ vaø vò thaùnh treû trung naøy ñöôïc trình baøy nhö vò thaùnh töû ñaïo sau khi ñaõ chieán ñaáu ñeå giöõ mình ñoàng trinh.
Ngöôøi ta yeâu caùi teân cuûa Ngaøi, Aneâ theo tieáng la-tinh coù nghóa laø con chieân, theo tieáng Hy Laïp coù nghóa laø trong traéng. Ngöôøi ta muoán raèng Ngaøi coù neùt ñeïp duyeân daùng quyeán ruõ vaø thuoäc gia ñình quyù phaùi. Caùc coâ gaùi laäp gia ñình sôùm. Trong soá nhöõng chaøng trai ngöôõng moä Ngaøi, coù con trai moät vò toång traán, nhöng Aneâ töï côûi loøng ñaõ choïn löïa vò hoân phu cuûa mình.
Ngaøi ñaõ nghe veà Chuùa Gieâsu, ñaõ trôû thaønh Kitoâ höõu vaø ñaõ taän hieán vónh vieãn cho Chuùa Kitoâ. Caùc treû em thôøi naøy hay coù tö töôûng anh huøng vì ñaõ ñöôïc thaáy doøng maùu cuûa nhöõng vò töû ñaïo tuoân ñoå. Aneâ töø khöôùc lôøi caàu hoân cuûa ngöôøi thanh nieân löông daân vaø bò toá giaùc tröôùc quan toång traán.
Theo moät trong caùc cuoäc ñoái chaát tuyeät vôøi maø caû traêm nghìn Kitoâ höõu cho laø chính xaùc, caùc lôøi höùa heïn vôùi nhöõng ñe doïa chaúng coù nghóa lyù gì ñoái vôùi ñöùc tin vaø loøng can ñaûm cuûa thaùnh nöõ. Ngöôøi thieáu nöõ töø choái khoâng thôø laïy thaàn Minerva. Moät yù töôûng quyû quaùi naûy ra trong ñaàu oùc quan toång traán. OÂng truyeàn daãn thieáu nöõ ñeán xoùm baát löông maëc cho boïn say meâ naøng xaâm phaïm. Ngaøi bò loät heát y phuïc. Nhöng toùc daøi phuû kín ngöôøi Ngaøi. Hôn nöõa nguoàn saùng bôûi trôøi bao quanh Ngaøi laøm thaønh moät chieác aùo traéng dieäu kyø. Con cuûa vò toång traán ñònh caû gan xaâm phaïm tôùi Ngaøi nhöng bò ngaõ cheát nhö bò seùt ñaùnh. Aneâ ñaày thöông caûm ñaõ xin thieân thaàn cöùu soáng anh vaø anh seõ trôû laïi ñaïo.
Ñieàu kyø dieäu khoâng coù giôùi haïn vaø moïi söï ñeàu coù theå caû. Bò ñöa vaøo loø löûa, nhöng ngöôøi thieáu nöõ baát khuaát khoâng bò thieâu soáng. Thaùnh Ambroâsioâ noùi :
- Ngaøi ñi chòu khoå hình moät caùch vui veû coøn hôn moät ngöôøi ñi vaøo loan phoøng cuûa mình, vì Ngaøi khoâng ñi ñeán caùi cheát nhöng ñi vaøo baát töû, Ngaøi ñöôïc trang ñieåm khoâng phaûi baèng nhöõng traân chaâu ngoïc baùu, nhöng baèng aùnh saùng sieâu nhieân.
Caùc ngoïn löûa vaây kín maø khoâng thieâu ñoát Aneâ. Vaäy Ngaøi phaûi bò cheùm ñaàu môùi ñöôïc. Vaø ngöôøi ta thaáy moät thieáu nöõ yeáu ôùt khuyeán khích ngöôøi lyù hình tay chaân run raåy :
- Chaët ñi ñöøng sôï gì, ñeå toâi sôùm ñeán ñöôïc vôùi Ñaáng loøng toâi yeâu meán.
Töôøng thuaät ñaõ ñöôïc tieåu thuyeát hoaù vaø laøm say meâ loøng ñaïo ñöùc cuûa caùc tín höõu, nhöng seõ khoâng ñuû ñeå teân Ngaøi ñöôïc quí troïng nhö vaäy, neáu khoâng chaéc chaén raèng Aneâ laø thaùnh treû töû ñaïo maø ñöùc tin, ñöùc meán vaø loøng aùi moä ñöùc khieát trinh coøn maïnh meõ hôn caû söï cheát.
Lòch söû thaùnh Aneâ coøn ñöôïc pheùp theâm baèng qua lôøi truyeàn khaåu veà Eâmeârentiana, ngöôøi chò em cuøng moät vuù nuoâi vôùi Ngaøi. Vaøi ngaøy sau khi Aneâ töû ñaïo, daân ngoaïi baét gaëp Eâmeârentiana vôùi caùc tín höõu khaùc caàu nguyeän beân moä Ngaøi.
Caùc Kitoâ höõu chaïy troán nhöng Eâmeârentina ôû laïi vaø bò neùm ñaù. Cha meï Aneâ choân caát naøng beân moä con gaùi mình. ñeâm sau hoï thöùc caàu nguyeän vaø thaáy Aneâ ôû giöõa caùc thaùnh nöõ ñoàng trinh, vôùi con chieân traéng hôn tuyeát beân phaûi. Thaùnh Aneâ noùi vôùi cha meï:
- Ñuøng khoùc vì con phaûi cheát, traùi laïi cha meï haõy vui möøng vì con ñöôïc hieäp nhaát ôû treân trôøi vôùi Ñaáng con ñaõ yeâu meán heát loøng khi ôû döôùi ñaát.
Ñeå nhôù ñoaïn lòch söû naøy, ngaøy 21 thaùng gieâng, sau thaùnh leã cöû haønh treân moä xaùc thaùnh Aneâ, ngöôøi ta daãn tôùi hai con chieân, loâng keát sao vaøng vaø ñeo naûi traéng moät con, ñoû moät con. Hai con chieân ñöôïc ñaët treân baøn thôø trong moät gioû maây, ñöôïc chuùc laønh vaø daâng cho Ñöùc Thaùnh Cha, sau ñoù ñöôïc gôûi veà tu vieän thaùnh Ceâcilia.
Nôi ñaây caùc nöõ tu nuoâi chuùng lôùn leân, loâng chuùng duøng ñeå deät caùc "Pallium", phaåm phuïc deät baèng len traéng, coù theâu thaùnh giaù ñen, maø Ñöùc giaùo hoaøng göûi cho caùc Ñöùc Toång giaùm muïc maëc treân aùo choaøng ngoaøi, nhö daáu hieäu toû söï kính troïng.
