Diễn văn của Đức Thánh cha Lêô XIV
gởi các tham dự viên Đại hội toàn thể của Bộ Giáo lý Đức tin
Đại sảnh Clêmentê
Thứ Năm, ngày 29 tháng 01 năm 2026
Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần.
Bình an của Chúa ở cùng anh chị em.
Chào buổi sáng và thân ái chào mừng anh chị em!
Quý Hồng y,
Quý anh em trong Giám mục đoàn,
và anh chị em rất thân mến,
Tôi vui mừng chào đón anh chị em nhân dịp Đại hội Toàn thể của anh chị em. Tôi thân ái gửi lời chào và tri ân Đức Hồng y Tổng trưởng, cùng với các bề trên và chuyên viên. Tôi hoàn toàn ý thức được giá trị to lớn của sứ vụ mà anh chị em đang đảm nhận, với mục đích - như được xác định trong Tông hiến Praedicate Evangelium - là “trợ giúp Đức Giáo hoàng Rôma và các giám mục trong việc loan báo Tin mừng trên toàn thế giới, bằng cách cổ võ và bảo vệ sự toàn vẹn của giáo huấn Công giáo về đức tin và luân lý… dựa trên kho tàng đức tin và tìm kiếm sự hiểu biết ngày càng sâu sắc hơn trước những vấn đề mới” (số 69).
Nhiệm vụ của anh chị em là đưa ra những giải thích về giáo huấn của Hội thánh, thông qua việc hướng dẫn mục vụ và thần học đối với những vấn đề thường rất tế nhị. Vì mục tiêu ấy, hơn hai năm vừa qua, Bộ đã công bố nhiều văn kiện, trong đó những văn kiện chính yếu là: Ghi chú Gestis verbisque về tính thành sự của các Bí tích (02/02/2024), đưa ra những chỉ dẫn rõ ràng nhằm giải quyết các trường hợp nghi vấn trong việc cử hành Bí tích; Tuyên ngôn Dignitas infinita về phẩm giá con người (02/4/2024), tái khẳng định phẩm giá vô hạn của mỗi con người mà ngày nay đang bị đe dọa nghiêm trọng, đặc biệt bởi các cuộc chiến tranh vẫn đang tiếp diễn và một nền kinh tế ưu tiên lợi nhuận; Quy tắc Phân định những hiện tượng được cho là siêu nhiên (17/5/2024), cho phép giải quyết các hồ sơ liên quan đến những hiện tượng này, bao gồm cả những vấn đề liên quan đến kinh nghiệm tâm linh tại Mễ Du, mà Ghi chú Nữ Vương Hòa Bình (19/9/2024) đã nói đến cách cụ thể; Ghi chú Antiqua et nova, được soạn thảo cùng với Bộ Văn hóa và Giáo dục (28/01/2025), trình bày một suy tư sâu rộng và chính xác về tương quan giữa trí tuệ nhân tạo và trí tuệ con người; Ghi chú tín lý Mater Populi fidelis, về một số tước hiệu của Đức Maria liên quan đến sự cộng tác của Mẹ trong công trình cứu độ (04/11/2025), nhằm cổ võ lòng đạo đức bình dân tôn kính Đức Mẹ, đào sâu nền tảng Kinh thánh và thần học của lòng sùng kính này, đồng thời đưa ra những xác định rõ ràng và quan trọng cho ngành Thánh Mẫu học; và sau cùng, Ghi chú tín lý Una caro - Ca ngợi đời sống hôn nhân đơn nhất, về giá trị của hôn nhân như một sự kết hợp duy nhất và hoàn toàn thuộc về nhau (25/11/2025), khai triển độc đáo đặc tính hiệp nhất của hôn nhân giữa một người nam và một người nữ.
Toàn bộ công việc này chắc chắn sẽ mang lại nhiều ích lợi cho sự tăng trưởng thiêng liêng của Dân Thiên Chúa thánh thiện và trung tín. Trong bối cảnh của một cuộc chuyển mình mang tính thời đại mà chúng ta đang sống, những văn kiện ấy mang đến cho các tín hữu một hướng dẫn kịp thời và rõ ràng của Hội thánh, đặc biệt trước vô số hiện tượng mới đang xuất hiện trong dòng lịch sử. Đồng thời, chúng cũng cung cấp những định hướng quý giá cho các giám mục trong việc thi hành sứ vụ mục tử, cũng như cho các thần học gia trong công trình nghiên cứu và loan báo Tin mừng.
Tôi đặc biệt trân trọng Đại hội Toàn thể này, anh chị em đã khởi xướng một cuộc thảo luận phong phú về chủ đề truyền đạt đức tin, một vấn đề mang tính khẩn thiết trong thời đại chúng ta. Thật vậy, “chúng ta không thể không nhìn nhận rằng trong những thập niên gần đây đã xảy ra một sự đứt gãy trong cách người Công giáo truyền lại đức tin Kitô giáo cho giới trẻ”[1]; và nhất là tại những vùng đã được loan báo Tin mừng từ lâu, ngày càng có nhiều người không còn cảm nhận Tin mừng như một nguồn lực căn bản cho chính đời sống của họ, đặc biệt nơi các thế hệ trẻ. Thực tế, có nhiều người nam nữ trẻ sống mà không có bất cứ quy chiếu nào về Thiên Chúa và Hội thánh, điều này gây đau đớn cho chúng ta là những người tin, nhưng đồng thời cũng phải thúc đẩy chúng ta tái khám phá “niềm vui dịu dàng và đầy an ủi của việc loan báo Tin mừng”[2], một niềm vui ở ngay trung tâm đời sống và sứ vụ của Hiền Thê Đức Kitô.
Như tôi đã nhắc lại trong dịp Công nghị Hồng y ngoại thường gần đây: “Chúng ta muốn trở thành một Hội thánh không chỉ nhìn về chính mình, nhưng là một Hội thánh truyền giáo, biết hướng ra ngoài, hướng đến người khác”[3]; một Hội thánh loan báo Tin mừng trước hết bằng sức mạnh của sự hấp dẫn, như các vị tiền nhiệm của tôi là Đức Bênêđictô XVI và Đức Phanxicô đã nhiều lần nhấn mạnh.[4]
Nền tảng của sự sống nơi Thân Thể Đức Kitô chính là tình yêu của Chúa Cha, được mạc khải nơi Người Con làm người, hiện diện và hoạt động trong chúng ta nhờ ân ban của Chúa Thánh Thần. Vì thế, “không phải là Hội thánh hấp dẫn, mà chính là Đức Kitô; và nếu một Kitô hữu hay một cộng đoàn Hội thánh có sức thu hút, thì đó là vì qua ‘kênh dẫn’ ấy đang tuôn chảy dòng sinh lực của đức ái phát xuất từ Trái Tim Đấng Cứu Thế”.[5]
Hội thánh loan báo Đức Kitô, không tìm cách đề cao chính mình hay khép kín trong những đặc thù cục bộ, nhưng trong Hội thánh ấy, mỗi người đều là và phải luôn là “một người thợ đơn sơ và khiêm tốn trong vườn nho của Chúa”.[6]
Trước khi kết thúc, tôi muốn nhắc đến một sứ vụ khác của anh chị em, điều mà tôi đặc biệt biết ơn và xin trao phó cho sự chăm sóc của anh chị em, đó là: các giám mục và các bề trên tổng quyền được mời gọi xử lý những vụ liên quan đến các tội phạm thuộc thẩm quyền của Bộ phải đón tiếp và đồng hành với tất cả lòng nhân hậu và sự phán đoán khôn ngoan. Đây là một lãnh vực vô cùng tế nhị của sứ vụ, trong đó điều thiết yếu là bảo đảm rằng công lý, sự thật và đức ái luôn được tôn trọng và thực thi.
Anh chị em thân mến, tôi muốn một lần nữa bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến từng người trong anh chị em vì sự đóng góp quý giá mà anh chị em dành cho đời sống và công việc của Bộ cũng như của toàn thể Hội thánh, đặc biệt khi sự đóng góp ấy được thực hiện trong tinh thần khiêm tốn và âm thầm. Như dấu chỉ của lòng tri ân, tôi thân ái ban Phép lành Tông tòa cho tất cả anh chị em và cho những người thân yêu của anh chị em.
Xin chân thành cảm ơn!
Lm. Giuse Phạm Hoài Vũ
Chuyển ngữ từ: vatican.va
_________________
[1] Đức Thánh cha Phanxicô, Tông huấn Evangelii Gaudium (24/11/2013), số 70.
[2] x. Thánh Giáo hoàng Phaolô VI, Tông huấn Evangelii Nuntiandi (08/12/1975), số 80; được Đức Phanxicô trích lại trong Tông huấn Evangelii Gaudium (24/11/2013), số 10.
[3] Bài phát biểu của Đức Lêô XIV vào cuối phiên họp thứ nhất của Công nghị Hồng y ngoại thường, ngày 08/01/2026.
[4] x. Đức Bênêđictô XVI, Bài giảng Thánh lễ khai mạc Đại hội lần thứ V của Hội đồng Giám mục châu Mỹ Latinh và vùng Caribê (13/5/2007); Đức Phanxicô, Tông huấn Evangelii Gaudium (24/11/2013), số 14.
[5] Đức Lêô XIV, Diễn văn nhân dịp Công nghị Ngoại thường (07/01/2026)
[6] Đức Bênêđictô XVI, Phép lành Tông toà “Urbi et Orbi” và lời chào đầu tiên (19/04/2005)
Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com
