TỌA ĐÀM VỀ LINH MỤC GIOAKIM ĐẶNG
ĐỨC TUẤN, DANH NHÂN CÔNG GIÁO VIỆT NAM
Ban Văn hóa Giáo phận Qui Nhơn
WHĐ (26.09.2023) – Cách nay hơn một thập kỷ, dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà thơ Hàn Mạc Tử, Tòa Giám mục Qui Nhơn đã tổ chức họp mặt các tác giả Công giáo Việt Nam lần đầu vào hai ngày 21-22/9/2012. Tiếp đó, Giải Viết Văn Đường Trường rồi Giải Sáng Tác Cho Tuổi Thơ, suốt 7 năm liền luôn trao giải vào ngày 21-22/9, đã tạo nên truyền thống cho các tác giả Văn thơ Công giáo Việt Nam họp mặt hằng năm vào dịp này. Năm 2021, giữa tình cảnh đại dịch, ngày truyền thống lần thứ X đã được cử hành với cuộc tọa đàm trực tuyến về Dòng văn học Công giáo Việt Nam đương đại.
Năm nay, cuộc họp mặt Văn thơ Công giáo lần thứ XII, được đánh dấu với tọa đàm về chủ đề: “Linh mục Gioakim Đặng Đức Tuấn, danh nhân Công giáo ái quốc Việt Nam”, được Đức cha Matthêô Nguyễn Văn Khôi, Giám mục Giáo phận Qui Nhơn khai mạc lúc 8g00 ngày 23-9-2023 tại hội trường Chủng viện Qui Nhơn, 120 Trần Hưng Đạo, Thành phố Quy Nhơn. Đoàn chủ tịch gồm có: Linh mục Giuse Trương Đình Hiền, Tổng đại diện Giáo phận Qui Nhơn, Phó Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Hữu Sơn, viện Khoa học Xã hội thuộc viện Hàn Lâm Việt Nam, Phó Giáo sư Tiến sĩ Đoàn Lê Giang và Phó Giáo sư Tiến sĩ Võ Văn Nhơn, Trường Đại học Xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh, Nhà văn Micae Bùi Công Thuấn (Giáo phận Xuân Lộc), Hội nhà văn Việt Nam.
Tọa đàm được gợi hứng
với quyển sách của hai tác giả Lam Giang và Võ Ngọc Nhã, tựa đề: ĐẶNG ĐỨC TUẤN,
tinh hoa công giáo ái quốc Việt Nam, Tác giả xuất bản, Sài Gòn 1970, nay Tủ
sách Nước Mặn của Giáo phận Qui Nhơn thực hiện lại nhân dịp tọa đàm, với những
chỉnh sửa và bổ sung cần thiết. Ngoài quyển sách ấy, mỗi tham dự viên đều nhận
được tập tài liệu tham khảo của Tọa đàm, dày 472 trang A5 gồm 3 tác phẩm của Linh
mục Đặng Đức Tuấn mới tìm thấy và 35 bài viết liên quan đến Linh mục Đặng Đức
Tuấn, của 28 tác giả, giúp hiểu sâu hơn về vị linh mục nổi tiếng của chúng ta.
Trong các đề tài ấy, hai bài tham luận được phát biểu tại tọa đàm:
- “Đặng Đức Tuấn trong phong trào canh tân ở Việt Nam nửa cuối thế kỷ
XIX” của
Phó Giáo sư Tiến sĩ Đoàn Lê
Giang, Trường Đại học Xã hội Nhân văn, Thành phố Hồ Chí Minh.
- “Linh mục Gioakim Đặng Đức
Tuấn – tác giả tiêu biểu của văn học Hán Nôm Bình Định” của Tiến sĩ Võ Minh Hải, Trường Đại học Quy
Nhơn.
Linh mục Gioakim Đặng
Đức Tuấn sinh năm 1806, qua đời ngày 24-7-1874, thọ 69 tuổi. Ngài là người đi đầu
trong những người vận động canh tân đất nước hồi thế kỷ XIX, với những bản điều
trần đã được vua Tự Đức lắng nghe; nhà vua đã bổ nhiệm ngài làm thông dịch viên
cho phái bộ của Phan Thanh Giản và Lâm Duy Hiệp, đàm phán với người Pháp, dẫn đến
hòa ước Nhâm Tuất (1862).
Sống giữa hoàn cảnh
đau thương của đất nước hồi ấy, cha Gioakim Đặng Đức Tuấn đã đối diện với những
bài toán khó của phận người, cho cá nhân, cho dân tộc, cho Đạo Chúa. Thế rồi,
noi gương Đấng Cứu Thế là Con Thiên Chúa làm người, vị tiền bối của chúng ta đã
giải đáp thật suôn sẻ.
Mười tháng nữa sẽ là kỷ niệm đúng 150 năm ngày Linh mục Gioakim Đặng Đức Tuấn về với Chúa. Các con cháu, các môn sinh và những người cùng chung mối đồng cảm cùng ngồi ôn lại chuyện xưa. Chuyện một linh mục chăm sóc linh hồn tín hữu, một tác giả thơ văn chữ Nôm Nam Trung Bộ thế kỷ XIX, một nhà cải cách quan tâm sâu sắc đến vận mệnh nước nhà.
Cùng tham dự cuộc
tưởng niệm này, có hơn 100 tham dự viên, gồm các hậu duệ cùng huyết thống của vị
linh mục họ Đặng, từ Ban Thường trực Hội đồng Họ Đặng Việt Nam, rồi những hậu
duệ về văn thơ và lòng yêu nước, và cả những hậu duệ trong đức tin. Trong những
khoảnh khắc chia sẻ, cử tọa đã có dịp cùng ngưỡng mộ một gương sáng, một cõi
lòng thao thức cho tình hiệp nhất con dân Đất Việt và thao thức cho Tin mừng của
Chúa, thể hiện qua cuộc sống và qua những vần thơ sáng chói.
Tọa đàm đã kết thúc
lúc 12g00 trưa cùng ngày. Hy vọng Tọa đàm lần này là một khởi đầu có sức gợi hứng
cho những nghiên cứu và hội thảo quy mô hơn trong tương lai về Linh mục
Gioakim Đặng Đức Tuấn.
Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com
