WHĐ (09.09.2023) – Hôm mồng 08.09, nhân Ngày Quốc tế xóa nạn mù chữ năm 2023, Đức Thánh Cha Phanxicô đã gửi một sứ điệp đến các tham dự viên hội nghị cấp toàn cầu được tổ chức trực tiếp và trực tuyến tại trụ sở UNESCO, Paris, Pháp quốc.
Được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc, gọi tắt là UNESCO, thành lập vào năm 1966 “để nhắc nhở công chúng về tầm quan trọng
của việc biết đọc biết viết như một vấn đề thuộc phẩm giá và nhân quyền”, ngày Quốc tế xóa nạn mù chữ (08.09) được cử
hành vào hằng năm ở cấp toàn cầu, khu vực, quốc gia, và địa phương trên toàn thế
giới.
Ngày Quốc tế xóa nạn
mù chữ năm nay có chủ đề: “Thúc đẩy xóa nạn mù chữ cho một thế giới đang chuyển đổi: Xây dựng nền tảng cho các Xã hội
Hòa bình và Bền vững”. Trong dịp này, sẽ có lễ trao Giải thưởng Văn học
Quốc tế của UNESCO nhằm công bố các chương trình đoạt giải xuất sắc năm nay.
Dưới đây là nội
dung Sứ điệp của Đức Thánh Cha, được ký bởi Đức Hồng y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh Tòa Thánh:
SỨ ĐIỆP CỦA ĐỨC THÁNH CHA PHANXICÔ,
ĐƯỢC KÝ BỞI ĐỨC HỒNG Y PIETRO PAROLIN, QUỐC VỤ KHANH TÒA THÁNH,
NHÂN NGÀY QUỐC TẾ XÓA NẠN MÙ CHỮ, 08.09.2023
Gửi: Bà Audrey Azoulay, Tổng Giám đốc UNESCO
Paris
Đức Thánh Cha Phanxicô
gửi lời chào đến tất cả các
tham dự viên Hội nghị Thế giới được
tổ chức tại trụ sở UNESCO ở Paris, như một phần của việc cử hành ngày Quốc tế xóa nạn mù chữ năm 2023. Ngài cũng bày tỏ sự gần gũi với
tất cả những ai tham gia vào các sáng kiến khác nhau ở cấp quốc
gia, khu vực và địa phương trên khắp thế giới để đánh dấu ngày quan trọng này
và suy tư về chủ đề đã chọn cho năm nay: “Thúc đẩy xóa nạn mù chữ cho một thế giới đang chuyển đổi: Xây dựng nền tảng cho các Xã hội
Hòa bình và Bền vững”
Giáo dục xóa mù chữ có
vai trò cơ bản và trung tâm trong sự phát triển của mỗi người, trong sự hòa nhập
hài hòa của họ với cộng đồng và trong sự tham gia tích cực và hiệu quả của họ
vào sự tiến bộ của xã hội. Tòa Thánh đặc biệt đánh giá cao những nỗ lực của
UNESCO trong việc hỗ trợ việc xóa nạn mù chữ, đồng thời đáp ứng những
nhu cầu kinh tế và thực tế, về cơ bản là nhằm mục đích cổ vũ và phát triển con
người trên bình diện ơn gọi cá nhân, xã hội và tâm linh của họ.
Ước tính số người thiếu
các kỹ năng đọc viết cơ bản vẫn còn ở mức đáng báo động và điều này thể hiện trở ngại
cho sự phát triển toàn diện tiềm năng của họ. Thế giới của chúng ta cần chuyên
môn và sự đóng góp của mọi người để đáp ứng cách hiệu quả hơn những thách đố của
thời đại chúng ta. Trong số những thách đố này, tôi muốn đề cập đến ba thách đố:
1) Thách đố đầu
tiên là xóa mù chữ nhằm thúc đẩy hòa bình. Trong một thế giới bị xâu xé bởi
những xung đột và căng thẳng, điều thiết yếu là không nên quen với từ ngữ về chiến
tranh và bất hòa. Nếu chúng ta có thể học biết gây thương tích bằng những vũ khí ngày càng kinh khủng hơn, thì cũng có thể học
để từ bỏ việc đó. Nếu chúng ta có thể làm tổn thương ai đó, người thân hoặc
bạn bè bằng những lời lẽ gay gắt và cử chỉ hận thù, thì chúng
ta cũng có thể chọn để không làm như vậy nữa.
Học từ vựng về hòa bình có nghĩa là khôi phục lại giá trị của đối thoại, thực
hành sự tử tế và tôn trọng người khác. “Nếu cố gắng sống tử tế như thế
mỗi ngày, chúng ta có thể tạo được một bầu khí xã hội lành mạnh, nhờ đó vượt
thắng những hiểu lầm và tránh khỏi các xung đột. Sự tử tế… thay đổi cách sống,
các mối tương quan và cách thức thảo luận và đối chiếu
các tư tưởng. Sự tử tế tạo thuận lợi cho việc tìm kiếm sự đồng thuận và mở ra những nẻo đường mới ở những nơi mà sự thù
địch và xung đột đã phá hủy mọi chiếc cầu” (Thông điệp Fratelli Tutti,
224). Hơn nữa, hòa bình là điều mà chính UNESCO có trách nhiệm thúc đẩy trong
trí não và con tim mọi người thông qua giáo dục,
khoa học, văn hóa, và truyền thông. Đây vẫn luôn là
những “vũ khí” hợp pháp và hiệu quả duy nhất được sử dụng để đầu tư thêm
nguồn lực và năng lượng vào việc xây dựng niềm hy vọng cho một tương
lai tốt đẹp hơn.
2) Thách đố thứ hai là trình độ về kỹ thuật số. Cuộc cách mạng kỹ thuật số và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang
nhanh chóng mở rộng khả năng tiếp cận thông tin và kết nối với nhau vượt ra
ngoài ranh giới vật lý. Tuy nhiên, “khoảng cách kỹ thuật số” lớn vẫn tồn
tại, với hàng triệu người bị
gạt ra bên lề vì họ không chỉ bị tước
quyền tiếp cận những hàng hóa thiết yếu mà còn cả công nghệ
thông tin và truyền thông. Thật vậy, nhiều người bị tổn hại bởi sự chia rẽ và
thù hận trên “các xa lộ kỹ thuật số”. Thêm vào đó là mối đe dọa nghiêm
trọng khi giao quyền ra quyết định về giá
trị sự sống con người cho logic tính toán của các thiết bị điện tử. Để ngăn chặn
tình trạng công nghệ bị quản lý sai, vượt khỏi tầm kiểm
soát hoặc thậm chí gây tổn hại cho con người, các chính sách và luật pháp nhằm
thúc đẩy việc tiếp thu các kỹ năng về kỹ thuật số cần lưu tâm đến việc phản ánh đạo đức sâu rộng
hơn về việc sử dụng các thuật toán, bằng cách hướng dẫn sử dụng các
công nghệ mới hướng tới mục đích có trách nhiệm và mang tính nhân
văn.
3) Thách đố thứ ba là xóa mù chữ nhằm cổ võ sinh thái toàn diện. Vì sự tàn phá thiên nhiên có liên quan chặt
chẽ với “văn hóa vứt bỏ”, vốn đặc trưng cho phần lớn lối sống đương đại, điều
này có nghĩa là phải thúc đẩy một cách kiên nhẫn và kiên trì trong việc
áp dụng những cách tiếp cận cuộc sống điều độ và gắn kết hơn. Những điều này, ngoài việc có tác động trực tiếp đến việc
chăm sóc tha nhân và thụ tạo, còn có thể truyền cảm hứng về lâu dài cho
một chính sách và nền kinh tế thực sự bền vững nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống
của mọi dân tộc trên trái đất, đặc biệt là những người
thiệt thòi nhất và có nguy cơ gặp rủi ro nhất.
Với những cảm nghĩ này, Đức Thánh Cha gửi đến mọi người lời cầu chúc
tốt đẹp và bảo đảm rằng ngài sẽ cầu nguyện cho những suy tư liên quan đến ngày Quốc
tế xoá nạn mù chữ năm 2023 đạt được thành quả, cũng
như cho sự thành công trong cam kết của quý vị hướng
tới việc nâng cao việc biết đọc
biết viết nhằm đặt nền tảng cho
các xã hội bền vững và hòa bình. Đối với quý vị,
các cộng tác viên, và tất cả những ai tham
gia vào việc thúc đẩy xoá nạn
mù chữ, Đức Thánh Cha Phanxicô cầu
xin dồi dào phúc lành của sự khôn ngoan, niềm vui, và
bình an.
Hồng y Pietro Parolin
Quốc vụ khanh Tòa
thánh
Nt. Anna Ngọc Diệp, OP
Dòng Đa Minh Thánh Tâm
Chuyển ngữ từ: press.vatican.va (08.09.2023)
Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com
