NẠN NHÂN
CHIẾN TRANH VÀ VIỆC CỨU TRỢ NGƯỜI DI CƯ TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGHỊ SỰ CỦA THƯỢNG HỘI
ĐỒNG
Salvatore Cernuzio
Nghèo đói, di cư, các vụ lạm dụng, vai trò của
phụ nữ và căn tính giới tính là trọng tâm công việc của Thượng hội đồng trong
những giờ gần đây. Paolo Ruffini cho biết trong cuộc họp báo ngày 11 tháng 10,
không có “sự phân cực”, nhưng có “trải nghiệm chia sẻ”.
Phiên họp chung thứ sáu của Thượng hội đồng đang
diễn ra tại Vatican đã bắt đầu bằng bài suy niệm của Đức Hồng Y Arthur Roche.
Ngài đã nói về “sự nguy hiểm của một cuộc chiến tranh đẫm máu” khi lưu ý
đến cuộc xung đột ở Israel và Gaza. Tiếp theo đó là một loạt các tham luận và
trao đổi về các chủ đề như chiến tranh, nghèo đói, các vụ lạm dụng, căn tính giới
tính, Chủ tịch Ủy ban Thông tin, Paolo Ruffini, cùng với thư ký Sheila Pires,
cho biết trong cuộc họp báo hôm thứ Tư 11/10/2023.
Trong số các thành viên của Thượng hội đồng có mặt,
Đức Hồng Y Gérald Cyprien Lacroix, Tổng Giám mục Québec, đã chia sẻ kinh nghiệm
về việc mình được “làm phong phú” thêm nhờ việc lắng nghe các tham luận
và chứng từ khác nhau. Grace Wrakia, chứng tá về tiến trình hiệp hành ở Châu Đại
Dương, về phần mình đã khiến tiếng nói của các cộng đồng Papouasie-Nouvelle-Guinée được
lắng nghe. Luca Casarini, nhà hoạt động và người sáng lập tổ chức phi chính phủ Mediterranea
Saving Humans, bày tỏ sự “phẫn nộ” trước hàng nghìn cái chết của những
người di cư khi cố gắng vượt Địa Trung Hải. Là khách mời đặc biệt của Thượng hội
đồng, Luca Casarini đã đưa ra một chứng từ sâu sắc về hoạt động của tổ chức phi
chính phủ của mình, gợi lên cuộc gặp gỡ giữa hai cảnh nghèo: sự nghèo khó về vật
chất của những người bị buộc phải rời bỏ “của cải duy nhất mà họ sở hữu”,
đất đai của chính họ, và sự nghèo nàn về tinh thần của một phương Tây dường như
đã mất đi khả năng xúc động và từ chối “sự kinh hoàng”.
Một nhóm nhỏ tại Nhà Thánh Mátta
Paolo Ruffini tiết lộ với các nhà báo rằng một “nhóm
nhỏ” đã có mặt không xa hội trường Phaolô VI, tại Nhà Thánh Mátta nơi Đức
Giáo Hoàng cư trú. Đức Thánh Cha đã tập hợp một số người nghèo từ thủ đô đến ăn
trưa cùng với Đức Hồng Y Konrad Krajewski, đặc trách dịch vụ từ thiện của Đức
Thánh Cha. Một câu hỏi được đặt ra cho các vị khách tại bàn của Đức Thánh Cha:
“Các bạn mong đợi điều gì từ Giáo hội?” Câu hỏi mà họ trả lời: “Tình
yêu, không có gì ngoài tình yêu”.
Theo bước Công đồng
339 thành viên đã có mặt tại phiên họp chung vào
chiều thứ Ba. Có 345 người hiện diện vào sáng thứ Tư khi Đức Hồng Y Matteo
Zuppi mời họ cùng đọc kinh Truyền Tin. Chủ tịch Hội đồng Giám mục Ý đã cầu xin
sự chuyển cầu của Thánh Gioan XXIII, nhân ngày lễ kính nhớ ngài vào ngày 11
tháng 10; cũng là ngày khai mạc Công đồng Vatican II (11/10/1962). Trở lại một
chút với sự kiện lịch sử này của Giáo hội, Đức Hồng Y Gérald Cyprien Lacroix khẳng
định rằng Thượng hội đồng về tính hiệp hành là sự tiếp nối của nguồn cảm hứng “ngôn
sứ” của Đức Gioan XXII, ngài vốn già yếu nhưng để mình được Chúa Thánh Thần
hướng dẫn về sự cần thiết phải “sống một Công đồng đại kết”, một công đồng
mà ngài sẽ không nhìn thấy kết thúc của nó.
Đức Hồng Y người Québec đã đọc bài phát biểu
khai mạc Công đồng do Đức Gioan XXIII đọc khi đó, nói rằng nó cực kỳ phù hợp
trong thời gian Thượng hội đồng này mà Giáo hội đang trải qua kể từ tháng 10
năm 2021. “Phương pháp mà chúng ta sử dụng là hướng tới việc lắng nghe Chúa,
Lời của Ngài, sự hiện diện của Ngài nơi mỗi người đã được rửa tội, và điều này
cho phép chúng ta cởi mở với người khác và với những người khác.” Bằng cách
lắng nghe Lời Chúa, “chúng ta có thể tìm thấy những sắc thái, thay đổi cách
suy nghĩ của mình, và từ đó nhìn thấy công trình và công việc của Chúa nơi mọi
người,” Đức Tổng Giám mục giáo phận Québec tuyên bố và đồng thời cho thấy rằng
việc trải qua tất cả những điều đó ở cấp độ cá nhân khiến ngài phải “điều chỉnh,
tinh chỉnh, xem xét lại cách suy nghĩ của mình một chút”.
Tiếng nói của những hòn đảo “nhỏ” ở Châu Đại
Dương
Ý tưởng ban đầu của Thượng hội đồng này về tính
hiệp hành “là để mình được chấn vấn bởi những gì nảy sinh trong các bài tham
luận khác một cách tự do”. Và cũng mang lại tiếng nói cho những người còn ở
lại phía sau. Về vấn đề này, Grace Wrackia bày tỏ lòng biết ơn Đức Thánh Cha đã
mời các đại diện từ Quần đảo Solomon và Papouasie-Nouvelle-Guinée tới Thượng hội
đồng. Bà nói trong một bài phát biểu đầy cảm xúc: “Trong nhiều năm, chúng
con đã lắng nghe và bây giờ chúng con muốn nói và chúng con muốn anh chị em lắng
nghe, bởi vì chúng con có một thứ gì đó để cống hiến cho thế giới: cách sống của
chúng con, cách sống hiệp thông, cách sống cùng nhau và xây dựng các mối quan hệ”.
Lời kêu gọi mạnh mẽ cho hòa bình
Liệt kê các chủ đề được thảo luận trong các nhóm
nhỏ và các phiên họp, Paolo Ruffini giải thích rằng nhiều bài phát biểu tập
trung vào chủ đề hòa bình và các nạn nhân của chiến tranh: “Chúng tôi đã nói
về cách mà các Kitô hữu có thể trở thành dấu chỉ của hòa bình và hòa giải trong
một thế giới bị biến dạng bởi chiến tranh và bạo lực”. “Những lời kêu gọi
mạnh mẽ” được đưa ra đối với các quốc gia đang xung đột và đối với “sự
đau khổ của một số Giáo hội Đông phương”.
Một Giáo hội khiêm nhường dành cho người
nghèo
Sheila Pires nhấn mạnh một chủ đề khác được đề cập trong các cuộc thảo luận: “Mong muốn về một Giáo hội ưu ái người nghèo, khiêm nhường, bước đi, đồng hành với người nghèo”. Những người nghèo “có nhiều khuôn mặt”: những người bị loại trừ, những người di cư, những nạn nhân của biến đổi khí hậu, thậm chí bao gồm cả phụ nữ và các nữ tu ở một số nơi trên thế giới bị coi là “công dân hạng hai”. Sheila Pires giải thích: “Người ta nói rằng những người này cần được bảo vệ khỏi sự lạm dụng”.
Không có sự phân cực
Các vụ lạm dụng cũng được nói đến. Paolo Ruffini
tuyên bố: “Chúng tôi đã nói về việc uy tín của chúng tôi đang bị nghi ngờ bởi
các vụ bê bối như lạm dụng tình dục và sự cần thiết phải xóa bỏ mọi lạm dụng:
tình dục, quyền lực, tinh thần, và làm mọi thứ, tiếp tục làm mọi thứ, để gần
gũi với các nạn nhân”.
Tổng trưởng phụ trách truyền thông giải thích:
Trong các nhóm và bài phát biểu, vấn đề về căn tính giới tính cũng được đề cập,
“với trách nhiệm và sự hiểu biết, đồng thời vẫn trung thành với Tin Mừng và
những giáo huấn của Giáo hội”. Một số người đã kêu gọi có “sự phân định
nhiều hơn về giáo huấn của Giáo hội về tính dục”; trái lại, đối với những
người khác, sự phân định bổ sung này dường như không cần thiết. Trả lời câu hỏi
của các nhà báo, Paolo Ruffini giải thích rằng trong các bài tham luận, “không
có yếu tố nào có thể bị đóng khung trong sự phân cực”. Thượng hội đồng đang
sống “một kinh nghiệm chia sẻ”.
Câu hỏi mà các tham dự viên Thượng hội đồng tự hỏi
là: “Làm thế nào thể hiện việc mục vụ yêu thương đối với các cặp đồng tính,
đối với những người ly dị trong khi vẫn trung thành với giáo huấn của Giáo hội?”
“Hầu hết tất cả những người nói về những vấn đề này đều nói rằng chúng ta phải
bác bỏ mọi hình thức kỳ thị người đồng tính,” chủ tịch Ủy ban Thông tin nhận
xét và giải thích rằng đối với một số thành viên của Thượng hội đồng, “nhiều
khó khăn đến từ sự thiếu hiểu biết về thực tế và hành trình cá nhân của các cá
nhân”.
Vấn đề người di cư
Liên quan đến người di cư, một số Giám mục – điều
này đã được giải thích trong cuộc họp báo – đã “yêu cầu sự giúp đỡ từ các Hội
đồng Giám mục khác”, vốn ở trong hoàn cảnh tốt hơn từ quan điểm hội nhập
và tiếp nhận, để “có thể được hưởng lợi” từ các kỹ năng được phát triển
để đảm bảo sự hội nhập của những người được chào đón trong xã hội. Cũng được nhấn
mạnh việc “người di cư và người tỵ nạn cần phải tôn trọng luật pháp của các
quốc gia mà họ sinh sống.
Luca Casarini (bên phải)
Chứng tá của Luca Casarini
Vẫn về chủ đề dòng người di cư, chứng tá của
Luca Casarini đã gây xúc động cho hầu hết những người có mặt tại Phòng Báo chí
Tòa Thánh. Người sáng lập tổ chức phi chính phủ Mediterranean Saving
Humans trước tiên tự mô tả mình là “một người được ưu đãi“, bởi
vì “trong một thế giới nơi chúng ta quan sát thấy một cuộc chạy đua tìm ra kẻ
sẽ giết nhiều người nhất, một thế giới bị thống trị bởi sự thù hận, thì việc đến
trợ giúp một cuộc sống, ôm lấy anh chị em giữa biển cả, đó là một món quà vô hạn
làm thay đổi cuộc sống”, điều đó đã thay đổi cuộc sống của ông.
Nhà hoạt động này cũng đề cập đến vấn đề nghèo
đói: “Trên biển cả, chúng tôi gặp các anh chị em, và ở đó, hai hình thức
nghèo đói gần kề nhau”. Một mặt, tình trạng nghèo đói về kinh tế và xã hội
buộc người dân phải “rời bỏ đất đai, gia đình, ký ức”, những tài sản duy
nhất của họ; mặt khác, sự nghèo đói hoang tàn của một phần thế giới mà ngày nay
coi “sự ghê tởm là chuyện bình thường”. Luca Casarini than thở: “Chúng
ta không còn khả năng khóc thương cái chết của một đứa trẻ nữa”. “Hai sự
nghèo đói này hỗ trợ lẫn nhau và nhường chỗ cho thứ mà ngày nay chúng ta tìm kiếm
cách tuyệt vọng trong thế giới hận thù: tình yêu. Chính như thế mà tôi đã gặp
Chúa Giêsu và Thiên Chúa.”
Với lòng tốt và không phải không mỉa mai, vị
khách mời đặc biệt này đã trả lời câu hỏi của những người hỏi ông rằng liệu ông
có cảm thấy “lạc lõng” trong một sự kiện như Thượng hội đồng, được đánh
dấu bởi nhiều nghi lễ và khoảnh khắc thiêng liêng khác nhau hay không. “Tôi
luôn cảm thấy lạc lõng và không phù hợp trong mọi hoàn cảnh,” ông cười đáp
lại. “Tôi thực sự coi tất cả mọi người có mặt tại Thượng hội đồng như anh chị
em của mình, tôi đang học cách biến sự oán giận và hận thù thành lòng thương
xót”. Bí quyết là điều “tôi cố gắng học hỏi là đặt mình vào vị trí của
người khác. Chúng ta không được tham vọng là có thể tự mình giải quyết được,
nhưng chính Chúa Thánh Thần đang hành động. Đây là cách mà những điều điên rồ
có thể xảy ra… giống như việc tôi có mặt tại Thượng hội đồng vậy.”
Người sáng lập Tổ chức Mediterranean
Saving Humans đã được hỏi về “sự ăn năn” của ông về hành động của
mình ở G8 tại Genoa năm 2001 và về cáo buộc hỗ trợ nhập cư lậu. “Đối với
Genoa, tôi đã trải qua 8 năm xét xử và tôi được trắng án,” Luca
Casarini trả lời, trong khi “tôi không thể hiểu được” cáo buộc còn lại.
Ông giải thích thêm: “Đối với tôi, không có con người nào là lậu…. Tôi hiểu
rằng mình đang bị điều tra vì đã cứu được 38 người trong 38 ngày giữa biển. Đây
là cuộc thử thách sức mạnh lớn nhất mà Châu Âu từng biết đến. Trong số những
người này có một cô gái bị 5 lính canh Libya cưỡng hiếp trước khi ra biển và thậm
chí không có bác sĩ trong 38 ngày. Tôi có phạm tội không? Hãy dừng tôi lại, tôi
rất vui vì đã làm điều đó”.
Chuyển ngữ: Tý Linh
Theo nhật báo Vatican News (12.10.2023)
Nguồn: xuanbichvietnam.net (12.10.2023)
Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com
