METANOIA VÀ LỜI
KÊU GỌI ĐỔI MỚI TÂM THẦN
Đức Hữu
WGPBC
(11.12.2022) - Khi Chúa Giêsu rao giảng Nước Trời, điều kiện căn bản và duy
nhất để đón nhận đó là sám hối. “Sám hối vì nước trời đã gần đến”. Chữ Sám hối
trong Kinh Thánh có nghĩa rất là sâu và trọn vẹn. Sám hối không phải chỉ là
xưng tội như một sự tẩy rửa định kỳ, cũng không phải là gồng lên để thay đổi nếp
sống sai trái của mình. Sâu xa hơn hết đó là thay đổi não trạng, thay đổi tinh
thần. Sám hối trong Kinh Thánh là Metanoia. Meta - Lật ngược lại; noia - Tinh
thần của mình. Khi để cho Chúa Thánh Thần thay đổi tinh thần, não trạng, cách
suy nghĩ quen thuộc của mình, lúc ấy ta mới có thể nhận ra nước trời.
Trong Tin Mừng, chúng ta dễ một sự đảo ngược với lại cách
suy nghĩ, đảo ngược lại với giá trị, đảo ngược lại với cách mà chúng ta vẫn hay
phán đoán và nhận định. Nếu không tinh ý, chúng ta không thể nhận ra. Con người
nhiều khi tưởng điều Chúa dạy cũng giống với cách suy nghĩ bình thường của
mình. Chỉ khi nào biết suy nghĩ, cầu nguyện xin ơn Chúa Thánh Thần, chúng ta mới
khám phá ra những điều hay điều phải.
Sứ điệp của Nước Trời trong bầu không khí Mùa Vọng tuần thứ
III tiếp tục là lời kêu mời sám hối tỉnh thức vì Chúa đến bất ngờ, không giống
với suy nghĩ của chúng ta. Con người thời công nghệ có thể đo đạc, tính toán những
biến cố thiên văn một cách tương đối chính xác, nhưng giờ Chúa đến, hẳn là
không một phàm nhân nào có thể tiên đoán được. Lời Chúa hôm nay cho thấy Chúa đến
không chỉ bất ngờ về phương diện thời gian mà không gian Chúa đến cũng bất ngờ
luôn. Chúa đến không phải ở nơi đền đài, không phải ở nơi xa hoa, không phải ở
nơi cao trọng, cũng không phải là đền thờ mà là sa mạc đồng khô cỏ cháy, là
vùng đất hoang.
Nơi Chúa đến là vậy đó. Việc của những người nghênh đón là
làm cho nơi ấy tưng bừng nở hoa và hãy hân hoan nhảy múa reo hò. Vùng đất hoang
là nơi mà có lẽ không ai ngờ tới. Nào ai ngờ ơn Cứu độ của Chúa lại được thực
thi một cách trọn vẹn tạ nơi mà con người lãng quên. Gioan Tẩy giả là một người
mà Đức Giêsu nói “Trong số phàm nhân đã lọt lòng mẹ, chưa từng có ai cao trọng
hơn ông Gio-an Tẩy Giả”. (Mt 11,11). Đàng khác, Kinh Thánh cũng nói về Gioan:
Này Ta sai sứ giả của Ta đến dọn đường trước mặt Ta (Ml 3,1). Ấy thế mà con người
cao cả và trọng vọng như vậy, con người được Chúa sai đến cũng vẫn phải
metanoia, vẫn phải thay đổi não trạng, thay đổi tinh thần, thay đổi cách nghĩ để
có thể nhận ra Nước Trời đã đến.
Gioan Tẩy giả rao giảng Đức Giêsu là Đấng Mêsia được sai đến;
nhưng cuối cùng ông cũng phải bị nhốt trong tù, và phải chết vì sự nhu nhược của
Hêrôđê[1].
Cuộc đời của Gioan là một cuộc đời trái ngang. Ông hết lời rao giảng về một Đấng
quyền năng, nhưng rồi cuối cùng, quyền năng chưa thấy mà chính mình đang bị tù
tội. Đúng là một sự phi lý với lý trí phàm nhân. Chính vì không thấy được sự
oai hùng như mong đợi về một Đấng Mêsia, Gioan phải sai môn đệ đến hỏi Chúa
Giêsu: “Thầy có phải là Đấng phải đến chăng, hay chúng tôi còn phải đợi Đấng
nào khác?”(Mt 11,3). Gioan vẫn nghĩ Chúa Giêsu phải làm điều gì đó oai hùng,
kinh thiên động địa. Tuy nhiên, Đức Giêsu có một câu trả lời hoàn toàn không
như họ mong đợi: “Hãy về thuật lại cho Gioan những gì các ông nghe và thấy: người
mù được thấy, người què đi được, người phong hủi được khỏi, người điếc được
nghe, người chết sống lại, và tin mừng được loan báo cho kẻ nghèo khó; và phúc
cho ai không vấp ngã vì Ta” (Mt 11,4). Kẻ cùi, kẻ mù, kẻ què, kẻ câm điếc đó là
sa mạc, là đồng khô cỏ cháy và điều Đức Giêsu muốn đó là hãy làm cho sa mạc nở
hoa. Không ai khác, chính Gioan Tẩy Giả cũng phải lật lại cái suy nghĩ của mình
để có thể sám hối và đón nhận Nước Trời.
Chúng ta, những người Kitô hữu cũng nhìn lại lối và cách mà
chúng ta chờ đợi chúa đến. Tuy nhiên, một cách thẳng thắn để đánh giá vấn đề,
có một thói quen xấu ăn sâu vào trong tâm trạng khảm của mỗi người: Đó là thói
quen “nhìn ngang”. Điều này nghĩa là chúng ta chỉ biết nhìn anh chị em của mình
trong một sự so sánh. Thấy ai hơn mình ta vẫn dễ sinh lòng ghen tương. Thấy ai
thua mình, một cách nào đó sâu xa, ta vẫn có một chút thương, nhưng là thương với
một tấm lòng thương hại. Chữ thương hại bao hàm trong đó một chút tự hào và quy
về bản thân. Câu hỏi mà Gioan kêu môn đệ hỏi Chúa Giêsu hàm chứa một tư tưởng
kiểu: “Tôi đã rao giảng rồi, tôi đã chuẩn bị rồi mà không thấy Chúa quyền năng
chi hết. Tôi rao giảng về vậy tại sao tôi lại phải ở tù thế này? Tại sao những điều
tôi rao giảng lại cảm thấy như không đúng nữa?” Đó là lối quy vào mình để
rồi nhìn ngang để so sánh, để hơn thua. Đó là một cám dỗ trong hành trình làm
Kitô hữu của chúng ta. Một khi cái tôi vẫn là trung tâm của thế giới, cái tôi
là cái rốn của vũ trụ thì “chưa ăn thua”. Là Kitô hữu, ta phải để Metanoia lật
lại suy nghĩ của mình, lật lại não trạng của mình để thấy Chúa; thấy cách làm
việc của Chúa, thấy tình thương của Chúa. Sống đời nhân chứng không được phép
quy về cái tôi mà là quy về Chúa. Nếu ta nhìn những người đau khổ, những người
nghèo ta phải nghiệm ra sa mạc đồng khô cỏ cháy, và từ đó Chúa sẽ tưới gội để
sa mạc nở hoa qua ước mong sao Chúa thương họ, Chúa cứu họ. Thương người khác
không phải một qua một chút thương hạt nhưng thực chất đó là sự tự hào về bản
thân. Nhìn ra những điều những người cao cả tốt đẹp để ta biết tạ ơn Chúa về những
kỳ công người đã làm nơi tha nhân. Khi ấy, có lẽ chúng ta sẽ nhận ra những
gì ta làm đó là của Chúa chứ không phải quy vào ta để rồi có một chữ so sánh điều
gì đó đây.
Thái độ nhìn ngang một cách nào đó chính là tính ích kỷ của
bản thân. Chính vì thế, con người cần phải metanoia, phải thay đổi não trạng,
nhờ thánh thần của Chúa để nhận ra Nước Trời. Nước Trời hôm nay ta khám phá ra
chính là nhìn vào những người điếc, người mù, người què, người phong… để nhận
ra dấu hiệu Chúa đang ở đó, để nhận ra quyền năng và Tình yêu của Chúa nơi đó.
Tình yêu và quyền năng của Chúa không phải là nơi hay cách thức mà chúng ta thường
hay nghĩ.
Xin Chúa cho chúng con khám phá ra Chúa đang đến và biết mở
lòng biết chờ đợi Chúa đến nơi chúng con.
Nguồn: gpbuichu.org
[1] Để dọn đường cho Chúa Giêsu đến cứu chuộc loài người,
Thiên Chúa đã cho bà Ysave son sẻ được sinh con. Người con đó là Gioan Tẩy giả.
Lớn lên, ngài vào sống khổ hạnh trong sa mạc: Mặc áo lông lạc đà, thắt lưng bằng
dây da thú, lấy châu chấu và mật ong rừng làm thức ăn (Mt 3,4).
Năm 29 tuổi, thánh nhân đến
sông Giođan, rao giảng kêu gọi mọi người ăn năn sám hối và lãnh phép rửa sám hối
của Ngài, để dọn lòng xứng đáng đón rước Chúa Cứu thế. Nhiều người đã đến lãnh
nhận phép rửa thống hối, và xin ngài chỉ dạy cách thế để hoán cải đời sống.
Chính Chúa Giêsu khi bắt đầu đi rao giảng Nước Trời, cũng đến nhờ Ngài làm phép
rửa, để được Chúa Thánh Thần tấn phong làm Đấng Cứu Thế, và Chúa Cha công khai
nhìn nhận là Con Yêu Dấu.
Thời điểm Gioan Tẩy Giả làm
phép rửa sám hối bên bờ sông Giođan trùng hợp với lúc Hêrôđê Antipa làm quận
vương cai trị xứ Galilêa. Cuộc sống của ông có nhiều lầm lỗi và lầm lỗi lớn nhất
mà ai cũng biết đó là ông ngang nhiên lấy vợ của anh làm vợ của mình. Người đàn
bà xấu nết đó là bà Hêrôđia. Thấy vậy, Gioan Tẩy Giả đã lên tiếng công khai cảnh
cáo và ngăn cản. Việc đó đã đến tai Hêrôđia làm cho bà hết sức tức giận. Bà đã
yêu cầu Hêrôđê bắt giam Gioan Tẩy Giả. Gioan Tẩy Giả đã bị bắt giam nhưng bà ta
vẫn chưa vừa lòng. Biết Gioan Tẩy Giả là một con người không thể mua chuộc cho
nên bà luôn tìm dịp để giết ngài. Và đây là dịp. Chúng ta hãy nghe thánh sử
Márcô thuật lại việc làm này của Hêrôđia:
Một ngày thuận lợi đến: nhân
dịp mừng sinh nhật của mình, vua Hêrođê mở tiệc thết đãi bá quan văn võ và các
thân hào miền Galilêa. Con gái bà Hêrôđia vào biểu diễn một điệu vũ làm cho nhà
vua và khách dự tiệc vui thích. Nhà vua nói với cô gái:
- Con muốn gì thì cứ xin, ta
sẽ ban cho con.
Vua lại còn thề:
- Con xin gì, ta cũng cho, dù
một nửa nước, cũng được.
Cô gái đi ra hỏi mẹ
- Con nên xin gì đây?
Mẹ cô nói:
- Đầu Gioan Tẩy giả.
Lập tức cô vội trở vào, đến
bên nhà vua và xin rằng:
Thánh Linh mục Bêđa khả kính
đã giải thích ý nghĩa cái chết của ngài như sau:
“Đấng thánh loan báo Chúa
sinh ra, rao giảng và chịu chết, đã tỏ cho chúng ta thấy một sức mạnh xứng đáng
được Chúa nhìn. Như lời Kinh Thánh chép: “Theo nhãn giới người phàm, thì người
đã gặp nhiều đau khổ, nhưng hy vọng của người đã tràn đầy bất tử.”
Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com
