HỌC HỎI PHÚC
ÂM CHÚA NHẬT 31 THƯỜNG NIÊN NĂM A
LM Antôn
Nguyễn Cao Siêu SJ
Phúc Âm: Mt 23, 1-12
“Họ
nói mà không làm”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng dân chúng và các môn đệ rằng:
“Các Luật sĩ và các người biệt phái ngồi trên toà Môsê: vậy những gì họ nói với
các ngươi, các ngươi hãy làm và tuân giữ, nhưng đừng noi theo hành vi của họ:
vì họ nói mà không làm. Họ buộc những bó nặng và chất lên vai người ta, còn
chính họ lại không muốn giơ ngón tay lay thử. Mọi công việc họ làm đều có ý cho
người ta thấy: vì thế họ nới rộng thẻ kinh, may dài tua áo. Họ muốn được chỗ nhất
trong đám tiệc và ghế đầu trong hội đường, ưa được bái chào nơi đường phố và được
người ta xưng hô là “Thầy”. Phần các ngươi, các ngươi đừng muốn được người ta gọi
là Thầy, vì các ngươi chỉ có một Thầy, còn tất cả các ngươi đều là anh em với
nhau. Và các ngươi cũng đừng gọi ai dưới đất là cha: vì các ngươi chỉ có một
Cha, Người ngự trên trời. Các ngươi cũng đừng bắt người ta gọi là người chỉ đạo:
vì các ngươi có một người chỉ đạo, đó là Ðức Kitô. Trong các ngươi ai quyền thế
hơn sẽ là người phục vụ các ngươi. Hễ ai tự nhắc mình lên, sẽ bị hạ xuống, và
ai tự hạ mình xuống, sẽ được nâng lên”.
Ðó là lời Chúa.
CÂU HỎI TÌM HIỂU
1. Trong
bài Tin Mừng này, Đức Giêsu nói với ai và nói về ai?
2. Đọc
Mt 23,2-3 của bài này, ta thấy Đức Giêsu tôn trọng quyền giải thích về Luật
Môsê của các người Pharisêu. Nhưng trong thực tế thì sao? Đọc Mt 16,6.11-12; và
23,16-22.
3. Đọc
Mt 23,3. Cho thấy khoảng cách giữa nói và
làm nơi những người này.
4. Trong
Mt 23,4, Đức Giêsu trách những người Pharisêu “bó những gánh nặng mà đặt lên
vai người ta.” Bó những gánh nặng
nghĩa là gì? Câu nào cho thấy sự vô cảm của họ?
5. Mt
23,5 cho thấy khuyết điểm gì của người Pharisêu? Tại sao họ lại đeo trên trán hộp
kinh thật lớn và mặc áo có tua thật dài?
6. Đọc
Mt 23,6-7. Kể ra 4 điều người Pharisêu ưa
thích. Sự ưa thích này phản ánh điều
gì nơi lòng họ?
7. Đọc
Mt 23,8-10. “Đừng để ai gọi mình là thầy… đừng gọi ai dưới đất là cha của anh
em…” Điều này ta có làm được không? Đức Giêsu đòi chúng ta có thái độ nào trước
cám dỗ về chức tước?
8. So
sánh Mt 23,11 với Mt 20,26. “Ai là người lớn nhất trong anh em, phải là người phục vụ anh em.” Như thế sự lớn lao thực
sự của một người nằm ở chỗ nào?
GỢI Ý
SUY NIỆM
Qua bài
Tin Mừng này, ta thấy vài nét tiêu cực của một số người Pharisêu vào thời của Đức
Giêsu hay sau thời của Ngài. Những nhắc nhở này có giúp gì cho Giáo hội hiệp
hành hôm nay không? Bạn thấy mình có những tật xấu của một số người Pharisêu
không?
PHẦN
TRẢ LỜI
1. Dựa
trên Mt 23,1-2, ta thấy Đức Giêsu nói với đám đông dân chúng và các môn đệ của
Ngài. Ngài nói với họ về các kinh sư và những người Pharisêu. Các kinh sư
(grammateús), còn gọi là ký lục hay luật sĩ, là những người có học thức, thông
thạo Luật Môsê. Theo Tin Mừng Máccô và sách Công vụ Tông đồ, các kinh sư thuộc
nhóm các nhà lãnh đạo Do-thái giáo, chịu trách nhiệm về cái chết của Đức Giêsu
(Mc 14,1; 14,43.53; 15,1; Cv 4,5; 6,12). Trong Tin Mừng Mát thêu, các kinh sư
hay đi chung với nhóm Pharisêu (Mt 23,2; 12,38; 15,1; 5,20). Trong nhóm
Pharisêu, có thể có các kinh sư (Mc 2,16; Cv 23,9).
2. Trong
Mt 23,3 Đức Giêsu khuyên đám đông hãy làm và hãy giữ những gì các kinh sư và
người Pharisêu dạy dỗ. Điều đó cho thấy Ngài tôn trọng quyền giải thích về Luật
Môsê của họ. Tuy nhiên, trong Mt 16,6 Ngài lại cảnh báo các môn đệ đang ở trên
thuyền với mình về giáo huấn của những người Pharisêu. Ngài coi giáo huấn của họ
là thứ men tồi, có thể gây ảnh hưởng xấu trên các môn đệ (Mt 16,11-12). Còn trong
Mt 23,16-22 Đức Giêsu thẳng thắn chỉ trích lời giảng dạy sai lạc của nhóm kinh
sư và Pharisêu về việc thề. Như thế một mặt Đức Giêsu không bảo dân chúng chống
lại những người có quyền giảng dạy, mặt khác Ngài nhắc nhở họ vâng phục với
tinh thần thận trọng, biết phân định, chứ không mù quáng.
3. Đức
Giêsu khuyên dân chúng không nên bắt chước việc làm của các kinh sư và
Pharisêu, vì “họ nói mà không làm” (Mt 23,3). Họ có thể dạy lời hay lẽ phải,
nhưng đời sống của họ lại không đi đôi với lời họ nói. Như thế có một khoảng
cách giữa lời giảng dạy và việc làm nơi họ. Mà trong Tin Mừng Mátthêu, việc làm
mới là điều quan trọng (7,21-27; 21,28-32). Khoảng cách giữa lời nói và việc
làm cho ta thấy dấu hiệu của thói giả hình.
4. Đức
Giêsu tố cáo các người lãnh đạo tôn giáo “bó những gánh nặng mà đặt lên vai người
ta” (Mt 23,4). Câu này hầu chắc có nghĩa là họ đã dựa vào Luật Môsê trong Kinh
Thánh mà triển khai thêm nhiều thứ luật truyền khẩu khác để bắt người ta giữ.
Có vô số luật về việc giữ ngày sabát hay về thanh tẩy. Tổng cộng có hơn sáu
trăm điều răn lớn nhỏ. Vì thế Luật lệ của người Pharisêu và các kinh sư trở
thành một gánh nặng không thể mang nổi trên vai người dân, không ai có thể giữ
hết được mọi điều phải làm và cấm làm. Có thể Đức Giêsu đã đề cập đến gánh nặng
này khi nói: “Tất cả những ai đang mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ
cho nghỉ ngơi bồi dưỡng” (Mt 11,28). Đến với Ngài, vẫn phải mang gánh, nhưng gánh
của Ngài nhẹ nhàng (x. Mt 11,30). Thái độ vô cảm của họ nằm ở chỗ họ “không muốn
động ngón tay vào” để giúp người ta vác gánh nặng.
5. “Họ
làm mọi việc để cho người ta thấy” (Mt 23,5). Thái độ này ngược với lời khuyên
của Đức Giêsu trong Bài Giảng trên Núi (Mt 6,1-18), đó là làm những việc tốt
trong thầm lặng, không tìm kiếm tiếng khen cho mình, không coi mình là trung
tâm. Nếu có để cho người ta thấy, thì chỉ nhằm tôn vinh Cha trên trời (Mt
5,16). Hộp kinh là một hộp nhỏ bằng da, trong có chứa một vài đoạn Kinh Thánh,
thí dụ như Xh 13,1-16 hay Đnl 6,4-9. Hộp kinh này thường được đeo trên trán và
trên cánh tay trái để thường xuyên nhắc nhở người đeo phải trung tín với Luật
Môsê. Tua áo là những sợi dây được khâu vào bốn góc của tà áo ngoài, cũng để nhắc
nhớ phải giữ Luật (x. Ds 15,37-41; Đnl 22,12). Áo của Đức Giêsu cũng có tua (x.
Mt 9,20; 14,36). Khi mang hộp kinh thật lớn và tua áo thật dài, họ muốn người
khác thấy lòng đạo đức của họ để được ca ngợi.
6. Người
Pharisêu có 4 điều ưa thích: thích chỗ danh dự trong bữa tiệc, thích hàng ghế đầu
trong hội đường, thích được chào hỏi nơi công cộng, và thích được gọi là rabbi
cách kính trọng (Mt 23,6-7). Nói chung họ thích được nhiều người trọng vọng,
thích mình có vị thế và quyền lực cao hơn người khác. Đó là những biểu hiện của
thói háo danh.
7. Trong
Mt 23,8-10 Đức Giêsu không nói về tật xấu của các người Pharisêu, nhưng nhắc nhở
dân chúng và các môn đệ về thái độ họ cần có. Đừng để ai gọi mình là rabbi, vì ta
chỉ có một vị Thầy (didaskalos) là Đức Giêsu mà thôi, còn tất cả là anh chị em
của nhau. Đừng gọi ai là cha dưới đất, vì ta chỉ có một Cha trên trời là Thiên
Chúa. Đừng gọi ai là người chỉ đạo ngoài Đức Kitô. Chúng ta không phải giữ theo
mặt chữ những lời dạy trên đây của Đức Giêsu, nhưng lại phải hết sức coi trọng
tinh thần mà Ngài muốn nhắn nhủ. Trong Tân Ước, thánh Phaolô coi mình là cha
(x. 1 Cr 4,15; Philêmon 10; 1 Tx 2,11). Trong Hội thánh sơ khai, có những vị thầy
(Cv 13,1; 1 Cr 12,29). Dù phải chấp nhận Hội thánh có những chức phẩm như Đức
Thánh Cha, giáo phụ, thượng phụ, mục sư… nhưng phải cố làm sao để tránh những cạm
bẫy thường xuyên của đam mê quyền lực và hư danh.
8. Khi so sánh Mt 23,11 với Mt 20,26 ta thấy chẳng phải người Pharisêu mới háo danh. Các môn đệ Đức Giêsu cũng vậy, nên cùng một lời khuyên cho cả hai. Ngài chỉ cho ta cách làm chủ tính háo danh, đó là hạ mình xuống phục vụ người khác. Chỉ phục vụ mới làm cho ta thực sự trở nên người vĩ đại trước mặt Thiên Chúa.
Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com
