HỌC HỎI PHÚC ÂM CHÚA NHẬT 24 THƯỜNG NIÊN NĂM A
LM Antôn Nguyễn Cao Siêu SJ
Phúc Âm: Mt 18, 21-35
"Thầy không bảo con phải tha đến bảy lần,
nhưng đến bảy mươi lần bảy".
Tin
Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi
ấy, Phêrô đến thưa cùng Chúa Giêsu rằng: "Lạy Thầy, khi anh em xúc phạm đến
con, con phải tha thứ cho họ mấy lần. Có phải đến bảy lần không?" Chúa
Giêsu đáp: "Thầy không bảo con phải tha đến bảy lần, nhưng đến bảy mươi lần
bảy.
"Về
vấn đề này, thì Nước Trời cũng giống như ông vua kia muốn tính sổ với các đầy tớ.
Trước hết, người ta dẫn đến vua một người mắc nợ mười ngàn nén bạc. Người này
không có gì trả, nên chủ ra lệnh bán y, vợ con và tất cả tài sản của y để trả hết
nợ. Người đầy tớ liền sấp mình dưới chân chủ và van lơn rằng: "Xin vui
lòng cho tôi khất một kỳ hạn và tôi sẽ trả cho ngài tất cả". Người chủ động
lòng thương, trả tự do và tha nợ cho y.
"Khi
ra về, tên đầy tớ gặp một người bạn mắc nợ y một trăm bạc: Y tóm lấy, bóp cổ mà
nói rằng: "Hãy trả nợ cho ta". Bấy giờ người bạn sấp mình dưới chân
và van lơn rằng: "Xin vui lòng cho tôi khất một kỳ hạn, tôi sẽ trả hết nợ
cho anh". Y không nghe, bắt người bạn tống giam vào ngục, cho đến khi trả
nợ xong.
"Các
bạn y chứng kiến cảnh tượng đó, rất khổ tâm, họ liền đi thuật với chủ tất cả
câu truyện. Bấy giờ chủ đòi y đến vào bảo rằng: "Tên đầy tớ độc ác kia, ta
đã tha hết nợ cho ngươi, vì ngươi đã van xin ta; còn ngươi, sao ngươi không chịu
thương bạn ngươi như ta đã thương ngươi?" Chủ nổi giận, trao y cho lý hình
hành hạ, cho đến khi trả hết nợ.
"Vậy
Cha Ta trên trời cũng xử với các con đúng như thế, nếu mỗi người trong các con
không hết lòng tha thứ cho anh em mình".
Ðó
là lời Chúa.
CÂU HỎI TÌM HIỂU
1. Đọc Mt 6,12.14-15. So
sánh với đoạn này với Mt 18,21-35? Tìm một điểm giống nhau.
2. Đọc Mt 6,12.14-15. So
sánh với đoạn này với Mt 18,21-35? Tìm một điểm khác nhau.
3. Đọc Lc 17,4. So sánh
đoạn này với Mt 18,21-22, tìm ra những khác biệt.
4. So sánh phản ứng của
ông vua và của người mắc nợ nhiều trong Mt 18,23-27 và Mt 18,28-30.
5. Câu Mt 18,21 được dịch
sát là: “Nếu anh em con cứ phạm tội chống lại con…” Tại sao ở đây Đức Giêsu mời
gọi ta tha thứ cho anh em; còn trong Mt 18,15, khi anh em phạm tội, Ngài lại
đòi chúng ta phải góp ý sửa lỗi cho anh em?
6. Tha thứ đến 70 lần 7.
So sánh giá trị của mười ngàn nén vàng và một trăm quan tiền.
7. Ý nghĩa của “chạnh
lòng thương” ở Mt 18,27. Đọc thêm Mt 9,36; 14,14; 15,32; 20,34. Ai là người hay
chạnh lòng thương trong Tin Mừng Mát-thêu?
8. Đọc Mt 18,33. Bạn nghĩ
gì về việc Thiên Chúa có thể rút lại ơn tha thứ Ngài đã ban cho ta, nếu ta
không tha thứ cho người anh em trong cộng đoàn?
GỢI Ý SUY NIỆM
Bạn có kinh nghiệm về
thương xót và tha thứ cho ai chưa? Câu nào trong dụ ngôn này đánh động bạn hơn
cả?
PHẦN TRẢ LỜI
1. Trong Bài Giảng trên
núi, Đức Giêsu đã nhấn mạnh đến thái độ cần tha thứ cho anh em. Tha thứ cho
“người ta” là điều kiện cần thiết để được Thiên Chúa tha thứ cho chính mình. Dịch
sát Mt 6,12 như sau: “Xin tha cho chúng con những món nợ, như chính chúng con
cũng tha cho những người mắc nợ chúng con.” “Nợ” là lối nói ẩn dụ để nói về tội.
Trong Mt 6,14-15 Đức Giêsu đã triển khai thêm câu trên. Ngài không nói đến “những
món nợ” (ta opheilếmata), nhưng nói đến “những lỗi lầm” (ta paraptốmata). Cha
trên trời sẽ tha hay không tha cho chúng ta tùy
theo chúng ta tha hay không tha những lỗi lầm cho người ta. Trong Bài Giảng
về Hội Thánh ở chương 18, Đức Giêsu lại nói về thái độ tha thứ qua dụ ngôn “tên
đầy tớ độc ác” (Mt 18,23-34). Ở đây Ngài sử dụng ý niệm “nợ” nhiều lần (Mt
18,24.27.28.30.32.34). Nhưng “tha nợ” ở đây chính là “tha tội,” vì dụ ngôn trên
nằm sau câu hỏi của Phêrô: “Thưa Ngài, nếu anh em con cứ phạm tội chống lại con (= xúc phạm đến con), thì con phải tha bao
nhiêu lần?” (Mt 18,21).
2. Tuy nhiên có một điểm
khác biệt quan trọng giữa Mt 6,12 với Mt 18,27. Trong dụ ngôn ở Mt 18 ông vua
đã tha thứ cho anh đầy tớ trước khi
anh ấy tha thứ cho người bạn của anh, nghĩa là tha thứ vô điều kiện. Sự tha thứ
này chỉ bị rút lại sau khi anh cố
tình không tha thứ cho người bạn (Mt 18,32-35). Chúng ta cũng có thể hiểu Kinh
Lạy Cha (Mt 6,12) theo chiều hướng đó. Thiên Chúa đã đi bước trước khi tha thứ
cho chúng ta vô điều kiện. Ngài chỉ rút lại lòng tha thứ ấy, khi chúng ta không
chịu tha thứ cho nhau. Đó là ý nghĩa của câu: Xin tha cho chúng con như chúng cũng tha… Lòng tha thứ của
Thiên Chúa sẽ ở lại với chúng ta hay không, còn tùy chúng ta có chuyển đi lòng
tha thứ đó cho anh em khác hay không.
3. Trong Lc 17,3-4 Đức
Giêsu đòi ta phải khiển trách người anh em phạm tội, và tha thứ cho người ấy mỗi
ngày bảy lần, với điều kiện là người ấy tỏ ra hối cải. Còn trong Mt 18,21-22 ta
không thấy nói đến chuyện tha thứ cho người anh em với điều kiện người đó hối cải.
Hơn nữa, số lần tha thứ ở đây lên đến bảy mươi lần bảy, nghĩa vô giới hạn.
4. Hai đoạn văn Mt
18,23-27 và Mt 18,28-30 cho thấy hai phản ứng rất khác nhau của hai nhân vật:
ông vua và kẻ mắc nợ nhiều. Ông vua đứng trước người mắc nợ mình một món nợ khổng
lồ, không có gì để trả. Khi thấy người ấy “sấp mình xuống,” khẩn khoản nài xin
và hứa sẽ trả hết, vua bèn “chạnh lòng thương” và tha luôn món nợ (Mt
18,23-27). Ngược lại, khi người vừa được tha này đứng trước người đồng bạn
(cùng giúp việc cho chủ) mắc nợ anh ta một món tiền nhỏ so với món tiền khổng lồ
anh ta vừa được tha, anh ta lại có thái độ khác hẳn. Người đồng bạn này cũng “sấp
mình xuống” van xin và hứa hẹn sẽ trả, nhưng anh ta không tha mà lại tống vào
ngục (Mt 18,28-30). Thái độ của anh này bị những đồng bạn khác nhận ra và hết sức
buồn phiền nên mới đi báo đầu đuôi câu chuyện cho ông chủ (= ông vua).
5. Trước một người “phạm
tội” đến anh em trong cộng đoàn, Đức Giêsu đòi ta có hai phản ứng khác nhau. Ở
Mt 18,15 Ngài đòi ta phải sửa lỗi người ấy theo từng bước một. Còn ở Mt
18,21-22 Ngài lại bảo chúng ta phải tha thứ nhiều lần, tha vô giới hạn. Có lẽ sự
khác biệt ở đây đến từ mức độ nặng hay nhẹ của tội đã phạm đến anh em trong cộng
đoàn. Nếu tội đã phạm là một tội nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn cho một cá
nhân, hay gây gương xấu lớn cho cả cộng đoàn, thì cần góp ý sửa lỗi để giúp cho
người phạm lỗi hoán cải và không tiếp tục phạm nữa. Còn nếu chỉ là những lỗi do
thiếu sót, vô ý hay do yếu đuối, thì ta phải tha thứ luôn luôn. Tuy nhiên, sửa
lỗi và tha thứ không phải là những thái độ trái ngược nhau, nhưng bổ sung cho
nhau. Cả hai đều bắt nguồn từ tình huynh đệ trong cộng đoàn.
6. Sách Sáng thế nói đến
việc báo thù gấp bảy mươi lần bảy của La-méc (St 4,24). Còn ở đây Đức Giêsu nói
đến việc tha thứ bảy mươi lần bảy (Mt 18,22). Việc báo thù vô hạn của người đời
xưa được thay thế bằng việc tha thứ vô hạn của các kitô hữu. Chúng ta tha thứ
vô hạn vì chúng ta nhận được sự tha thứ vô hạn từ Thiên Chúa. “Mười ngàn yến
vàng” có giá trị cực kỳ lớn vì một yến vàng bằng 6000 ngày lương. Con số này
cho thấy món nợ của chúng ta đối với Chúa thật kinh khủng so với món tiền anh
em nợ chúng ta chỉ bằng 100 ngày lương.
7. Ông vua (= ông chủ) đã
tha cho người đầy tớ mắc nợ ông món tiền cực lớn, vì ông “chạnh lòng thương”
anh ta và cả gia đình anh (Mt 18,27). Chạnh lòng thương là để cho trái tim mình
cảm thông với nỗi khổ đau của người khác. Trong Tin Mừng Mát-thêu, nhiều lần Đức
Giêsu chạnh lòng thương trước nỗi đau của con người (Mt 9,36; 14,14; 15,32;
20,34).
8. Qua câu Mt 18,33 ta thấy Thiên Chúa đòi buộc chúng ta “phải” thương xót nhau như chính Ngài đã thương xót chúng ta. Dụ ngôn này cho thấy Ngài có thể rút lại lòng thương xót tha thứ nếu chúng ta không biết thương xót anh em. Khi sống với nhau trong cộng đoàn tín hữu, anh em luôn mắc nợ chúng ta một điều gì đó, lớn hay nhỏ. Chính thái độ tha thứ của chúng ta cho anh em khiến chúng ta giữ được ơn tha thứ Chúa đã ban cho chúng ta.
Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com
