HỌC HỎI PHÚC ÂM CHÚA NHẬT 16 THƯỜNG NIÊN NĂM A
LM Antôn Nguyễn Cao Siêu SJ
Phúc Âm: Mt 13, 24-30 {hoặc 24-43}
"Hãy cứ để cả hai
mọc lên cho đến mùa gặt".
Tin
Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi
ấy, Chúa Giêsu phán một dụ ngôn khác cùng dân chúng rằng: "Nước trời giống
như người kia gieo giống tốt trong ruộng mình. Trong lúc mọi người ngủ, thì kẻ
thù của ông đến gieo cỏ lùng vào ngay giữa lúa, rồi đi mất. Khi lúa lớn lên và
trổ bông thì cỏ lùng cũng lộ ra. Ðầy tớ chủ nhà đến nói với ông rằng:
"Thưa ông, thế ông đã không gieo giống tốt trong ruộng ông sao? Vậy cỏ
lùng từ đâu mà có?" Ông đáp: "Người thù của ta đã làm như thế".
Ðầy tớ nói với chủ: "Nếu ông bằng lòng, chúng tôi xin đi nhổ cỏ". Chủ
nhà đáp: "Không được, kẻo khi nhổ cỏ lùng, các anh lại nhổ luôn cả lúa
chăng. Hãy cứ để cả hai mọc lên cho đến mùa gặt. Và đến mùa, ta sẽ dặn thợ gặt:
"Các anh hãy nhổ cỏ lùng trước, rồi bó lại từng bó mà đốt đi, sau mới thu
lúa lại chất vào lẫm cho ta".
Người
lại nói với họ dụ ngôn khác mà rằng: "Nước trời giống như hạt cải người
kia gieo trong ruộng mình. Hạt đó bé nhỏ hơn mọi thứ hạt giống, nhưng khi mọc
lên, thì lớn hơn mọi thứ rau cỏ, rồi thành cây, đến nỗi chim trời đến nương náu
nơi ngành nó".
Người
lại nói với họ một dụ ngôn khác nữa mà rằng: "Nước trời giống như men người
đàn bà kia lấy đem trộn vào ba đấu bột, cho đến khi bột dậy men".
Chúa
Giêsu dùng dụ ngôn mà phán những điều ấy với dân chúng. Người không phán điều
gì với họ mà không dùng dụ ngôn, để ứng nghiệm lời tiên tri đã chép rằng:
"Ta sẽ mở miệng nói lời dụ ngôn, Ta sẽ tỏ ra những điều bí nhiệm từ lúc dựng
nên thế gian". Sau khi giải tán dân chúng, Người trở về nhà. Các môn đệ đến
gặp Người và thưa rằng: "Xin Thầy giải thích dụ ngôn cỏ lùng trong ruộng
cho chúng con nghe". Người đáp rằng: "Kẻ gieo giống tốt là Con Người.
Ruộng là thế gian. Còn hạt giống tốt là con cái Nước trời. Cỏ lùng là con cái
gian ác. Kẻ thù gieo cỏ lùng là ma quỷ. Mùa gặt là ngày tận thế. Thợ gặt là các
thiên thần. Cũng như người ta thu lấy cỏ lùng, rồi thiêu đốt trong lửa thế nào,
thì ngày tận thế cũng sẽ xảy ra như vậy: Con Người sẽ sai các thiên thần đi thu
tất cả gương xấu và mọi kẻ làm điều gian ác khỏi nước Chúa, rồi ném tất cả
chúng vào lửa: ở đó sẽ phải khóc lóc nghiến răng. Bấy giờ kẻ lành sẽ sáng chói
như mặt trời trong Nước của Cha mình. Ai có tai để nghe thì hãy nghe".
Ðó là lời Chúa.
CÂU HỎI TÌM HIỂU
1. Bài Tin Mừng của Chúa
Nhật hôm nay có mấy dụ ngôn? Đức Giêsu nói với dân chúng những dụ ngôn nào? Và
Ngài đã giải thích cho các môn đệ dụ ngôn nào?
2. Dụ ngôn người gieo hạt
(Mt 13,3-8) với dụ ngôn cỏ lùng (Mt 13,24-30) có gì khác nhau và giống nhau?
3. Đọc Mt 13,25-26. Kẻ
thù trong câu này là ai? Bạn biết gì về tính chất của cỏ lùng?
4. Đọc Mt 13,27-28. Những
đầy tớ phản ứng thế nào khi thấy cỏ lùng mọc đầy ruộng?
5. Đọc Mt 13,29-30. Bạn
nghĩ gì về những mệnh lệnh của ông chủ? Ông chủ là người thế nào?
6. Đọc Mt 13,36. Đức
Giêsu giải thích ý nghĩa của dụ ngôn cỏ lùng ở đâu và cho ai? Đọc Mt
13,1.
7. Đọc Mt 13,37-42. Lời
giải thích của Đức Giêsu về từng hình ảnh trong dụ ngôn ở Mt 13,24-30 có
gì đánh động bạn?
8. Đọc Mt 13,31-33. Bạn
thấy hai dụ ngôn này có gì giống nhau? Đâu là ý nghĩa của chúng?
GỢI Ý SUY NIỆM
Bạn có thấy “cỏ lùng”
trong cánh đồng thế giới, trong Giáo Hội hay ngay trong cộng đoàn nhỏ của bạn
không? Đâu là thái độ của bạn đối với “cỏ lùng”? Bạn có tin rằng người “cỏ
lùng” cũng có thể trở nên người “lúa tốt” không?
PHẦN TRẢ LỜI
1. Bài Tin Mừng hôm nay
có 3 dụ ngôn: dụ ngôn cỏ lùng, dụ ngôn hạt cải và dụ ngôn men trong bột. Cả ba
đều là dụ ngôn về Nước Trời, đều bắt đầu bằng câu “Nước Trời được ví như” hay
“Nước Trời giống như” (Mt 13, 24.31.33). Đức Giêsu nói ba dụ ngôn này với dân
chúng (Mt 13,24-35). Sau đó khi về nhà, các môn đệ hỏi về ý nghĩa của dụ ngôn cỏ
lùng nên Ngài mới giải thích riêng cho họ về dụ ngôn trên (Mt 13,36-43). Có lẽ
dụ ngôn cỏ lùng khá khó hiểu đối với họ.
2. Hai dụ ngôn này có một
số điểm giống nhau và khác nhau. Cả hai đều là những dụ ngôn của Đức Giêsu về
Nước Trời. Cả hai đều nói đến chuyện một người đi gieo hạt giống (Mt 13,3.24).
Tuy nhiên, cũng có những điểm khác nhau. Trong dụ ngôn người gieo giống, chỉ có
một người gieo, và anh ấy gieo cùng một loại hạt giống trên những loại đất có
chất lượng khác nhau, từ đó có kết quả khác nhau. Trong dụ ngôn cỏ lùng, có hai
người gieo, một là ông chủ nhà, hai là kẻ thù của ông (Mt 13,25.27). Ở đây đất
chỉ có một loại, đó là thửa đất ruộng của ông chủ (Mt 13,27), nhưng lại có hai
loại hạt được gieo: hạt giống tốt và cỏ lùng (Mt 13,24-25). Trong dụ ngôn cỏ
lùng, ta không biết rõ cỏ lùng đã ảnh hưởng thế nào trên lúa, chỉ biết cuối
cùng thì cỏ lùng bị đốt đi còn lúa được thu vào kho lẫm (Mt 13,30).
3. Trong dụ ngôn cỏ lùng
có sự xuất hiện và hoạt động của “kẻ thù” của ông chủ ruộng lúa. Hẳn kẻ thù là
người muốn làm hại ông chủ, không muốn cho ruộng lúa của ông được thành công. Lợi
dụng lúc mọi người ngủ, anh ta lén lút đến gieo cỏ lùng vào giữa lúa, rồi chuồn
đi (Mt 13,25).
Cỏ lùng (zizánia) là một
loại cỏ dại, có độc tố, mọc mạnh hơn lúa và làm hại lúa. Trong giai đoạn đầu, cỏ
lùng rất giống cây lúa, bởi đó gần như không thể phân biệt được cỏ với lúa. Khi
lúa trổ bông, người ta mới nhận ra cỏ lùng (Mt 13,26). Hơn nữa, khi mọc chung với
lúa, rễ của cỏ và lúa quấn vào nhau, tách ra không dễ (Mt 13,29). Ngày xưa chưa
có thuộc diệt cỏ nên nhà nông phải vất vả để loại bỏ thứ cỏ này.
4. Những đầy tớ của ông
chủ ngạc nhiên vì sự xuất hiện của có lùng trong ruộng lúa. Họ biết chắc ông chủ
chỉ gieo giống lúa tốt, vậy bởi đâu mà có cỏ lùng. Khi biết kẻ thù đã làm chuyện
đó, họ muốn đi ra để gom cỏ lùng, vì họ sợ cỏ lùng làm hại lúa (Mt 13,27-28).
Thái độ của những đầy tớ được coi là tự nhiên. Họ muốn tìm nguyên nhân của hiện
tượng cỏ lùng (“Cỏ lùng ở đâu mà ra?”). Và khi biết nguyên nhân, họ lập tức muốn
giải quyết ngay vấn đề. Tuy nhiên, họ cũng sẵn sàng làm theo ý muốn của chủ:
“Ông có muốn chúng tôi đi gom lại không?” (Mt 13,28).
5. Thái độ của ông chủ là
ngăn cản không cho họ vội vã đi gom cỏ lùng. Ông sợ khi dọn cỏ lùng, họ lại làm
bật luôn cả rễ lúa (Mt 13,29). Vậy chi bằng cứ để cả cỏ lẫn lúa sống chung với
nhau cho đến mùa gặt. Khi ấy, ông sẽ sai người đi gom cỏ lùng trước, bó lại và
đốt đi. Rồi sau đó mới cắt lúa để thu vào kho lẫm (Mt 13,30). Lời của ông chủ
cho thấy ông không phản ứng vội vã trước hiện tượng cỏ lùng. Đối với ông, cây
lúa thì quan trọng hơn. Ông không muốn vì diệt cỏ lùng mà làm chết cây lúa. Đó
là lý do tại sao ông chấp nhận để cho cỏ lùng sống chung với lúa, dù ông biết cỏ
lùng có ảnh hưởng không tốt trên cây lúa. Ông chủ kiên nhẫn đợi đến mùa gặt,
khi cây lúa đã đến thời điểm thu hoạch, lúc ấy ông mới gom và đốt cỏ lùng.
6. Khi từ Biển Hồ về nhà
(x. Mt 13,1), theo lời yêu cầu của các môn đệ (Mt 13,36), Đức Giêsu đã giải
thích riêng cho họ dụ ngôn cỏ lùng, cẩn thận từng chi tiết một (Mt 13,37-39). Vậy
lúc mới nghe, các môn đệ không hiểu dụ ngôn này, nhưng sau khi được Thầy Giêsu
giải thích lúc ở nhà, họ đã hiểu (Mt 13,51).
7. Đức Giêsu đã giải
thích dụ ngôn cỏ lùng trong Mt 13,37-43. Cả thế giới này (kosmos) là ruộng lúa
của ông chủ, tức là của Đức Giêsu hay của Con Người. Ngài đã gieo hạt giống tốt
là con cái của Nước Trời trong thế giới này, còn quỷ thì gieo cỏ lùng là con
cái của ác thần. Đó là tình cảnh của thế giới xưa cũng như nay, một thế giới
vàng thau lẫn lộn. Quỷ (diabolos) có mặt và hoạt động trong thế giới, lôi kéo
được một số người đứng về phe nó và làm tay sai cho nó. Quỷ đã biến họ thành
“con cái của ác thần”, đứng ở thế đối nghịch với “con cái của Nước Trời”. Đức
Giêsu khuyên chúng ta có thái độ bao dung, nhẫn nhịn, chấp nhận tình trạng “con
cái của Nước Trời” sống chung với “con cái của ác thần” như lúa sống chung với
cỏ lùng trong ruộng. Án phạt dành cho “con cái của ác thần” chỉ diễn ra vào
ngày tận thế. Vào ngày ấy những kẻ làm điều gian ác mới bị trừng phạt nặng nề
(Mt 13,40-42). Họ sẽ bị tống ra khỏi Nước của Con Người, còn những người công
chính được nhận vào Nước Cha (Mt 13,41.43).
8. Dụ ngôn hạt cải và dụ ngôn men trong bột (Mt 13,31-33) là hai dụ ngôn nói về sự nhỏ bé lúc đầu và sự lớn mạnh sau đó của Nước Trời. Việc rao giảng của Đức Giêsu lúc đầu chỉ nhỏ như hạt cải, nhưng chẳng bao lâu nó trở thành cây to bóng cả cho chim trời đến trú ngụ. Nắm men nhỏ được vùi vào “ba thúng bột”, lượng bột lớn đủ cho cả trăm người ăn. Vậy mà nắm men đó có khả năng làm cả khối bột lớn lên men. Tuy được “vùi” trong âm thầm, nhưng lời loan báo Nước Trời của Đức Giêsu có sức biến đổi mạnh mẽ và phổ quát.
Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com
