HÔN NHÂN KHÔNG PHẢI LÀ MỘT TRÒ CHƠI ĐỂ “CHIẾN
THẮNG”
Joshua Nelson
WHĐ (15.01.2023) - Gần đây, nhiều tác giả và diễn giả nổi tiếng đã
cố gắng giải quyết tình trạng thiếu ý nghĩa trong cuộc sống của nhiều người trẻ
bằng cách hướng sự tập trung vào một yếu tố quan trọng theo truyền thống:
Hôn nhân. Nhưng, theo cùng một cảm thức, những diễn giả này đề cập
đến “trò chơi hôn nhân” và những người trẻ phải cạnh tranh với nhau như
thế nào để tìm được người bạn đời thích hợp.
Theo lối nhìn này, việc hẹn hò giống như một đấu trường
thể thao. Người chơi giỏi hơn cuối cùng sẽ giành được người
bạn đời 'tốt nhất', có được mối tương quan tốt đẹp, và đạt tới cuộc sống ổn định. Nhưng thực tế cho thấy rằng, không phải ai cũng đạt được vị trí cao nhất, và do đó, có một hệ thống
phân cấp giảm dần từ những mối tương quan có trật tự đến những mối
tương quan hỗn loạn và lỏng lẻo hơn.
“Trò chơi chiến thắng” kết thúc bằng hôn nhân – nhưng, tự nó hôn nhân chưa kết thúc, mà theo
kiểu nói ngẫu hứng của Jordan Peterson, hôn nhân là một trò chơi trong đó quy tắc căn bản là bạn không được rời
đi, và vì thế, toàn bộ nỗ lực tuỳ thuộc vào quy tắc này, đó là việc cùng nhau gánh vác trách nhiệm, khuyến khích nhau hướng tới sự phát triển lành mạnh, và
cùng nhau sống có ý nghĩa.
Như là tín hữu Công giáo, chúng ta cần nhận ra rằng: quan
điểm như thế về hôn nhân không chỉ vô lý, mà
còn rất trần tục và đi ngược với
giáo huấn Giáo hội.
Thật vậy, nguyên tắc cơ bản của hôn nhân, trước hết và trên hết, đó là về lòng trung
thành.
Thứ đến, khi xem hôn nhân là hợp
đồng dựa trên sự chấp nhận nhau, để giữ cho “trò chơi”
tiếp tục, thì sự thương lượng
trở thành vấn đề lớn tiếp theo. Những diễn giả này thường không lưu tâm đến
thực tế là có thể lên kế hoạch và phân tích quá mức mọi khía cạnh của hôn nhân.
Vẫn biết rằng, có cấu trúc là một điều tốt, nhưng tình
yêu và tính tự phát của hôn
nhân có thể bị nghiền nát dưới sức
nặng của việc lập kế hoạch.
Tiếp theo, liệu ai sẽ là người “chiến
thắng” trong cuộc thương
lượng này? Về mặt sinh học, nam giới cơ bắp và mạnh mẽ hơn so với nữ giới - và nam giới thường có ưu thế hơn trong việc giải quyết các vấn đề tổng quát. Vì
vậy, việc nói rằng thương lượng
và lập kế hoạch liên tục là những cách để giữ cho hôn nhân tiếp tục khi nó trở
nên rạn nứt, thì cũng có
nghĩa là chúng ta nói rằng người
chồng phải nhượng bộ hơn hoặc hung hăng hơn với vợ mình trong việc giải quyết
vấn đề.
Ngoài ra, những diễn giả này cũng lập luận rằng hôn nhân
phải là điều kéo dài suốt cuộc đời. Tuy nhiên, theo quan điểm của họ, thì lý do nào để tiếp tục hôn nhân nếu quy tắc cơ bản
bị phá vỡ hoặc nếu các cuộc thương lượng trở nên kém hấp dẫn hoặc
kém hiệu quả hơn?
Có vẻ như những diễn giả này nghĩ rằng hôn nhân giúp bạn trở nên toàn vẹn
vì nó đáp ứng những nhu cầu của bạn, và bằng việc chấp nhận trách
nhiệm với người khác, bạn sống chân thực hơn và, có
một cuộc sống viên mãn hơn. Đây là những mục tiêu đáng ngưỡng mộ, nhưng tất cả chỉ là biện minh cho một hợp đồng pháp lý và cho việc sống chung với người khác. Những lập luận này, chẳng có sự
biện minh tôn giáo nào cho hôn nhân cả.
Đối lập với quan điểm thế tục này là nhãn quan của Giáo hội Công giáo về hôn nhân như được diễn tả một cách tuyệt vời trong Sách Giáo Lý:
Do giao ước hôn nhân, một người nam và một người
nữ tạo thành một sự hiệp thông trọn cả cuộc sống; tự bản chất, giao ước ấy hướng
về lợi ích của đôi bạn, cũng như đến việc sinh sản và giáo dục con cái; Chúa
Kitô đã nâng giao ước hôn nhân giữa hai người đã được Rửa Tội lên hàng bí tích. (GLCG 1601)
Theo giáo huấn của
Giáo hội,
- Trước hết, hôn nhân được nâng
lên hàng Bí tích, thành điều mà chính Chúa
Kitô chúc lành và thánh hóa bằng quyền năng thần linh của Người.
Hôn nhân được chỉ thị để hướng tới lợi ích của đôi vợ
chồng, đến việc
sinh sản, và giáo dục con cái – cho toàn bộ cuộc sống.
Đó là một hành trình suốt đời, và lợi ích của vợ chồng bao gồm việc chấp nhận
trách nhiệm, nhưng cũng có chỗ cho hành vi hy sinh cho nhau. Vì, trong hôn nhân,
sự tử tế và cố gắng giúp giảm bớt
gánh nặng cho người bạn đời không phải là nhu nhược; nó chỉ nhu nhược khi bạn
là người yếu thế và mối tương quan bị mất
cân bằng.
- Tiếp đến, điểm nhấn thứ hai
của hôn nhân là việc sinh sản và giáo dục con cái; điều khá rõ ràng là thu hẹp
khoảng cách giữa nam và nữ, đồng
thời cũng tiếp tục diễn ra tốt đẹp
sau độ tuổi sinh sản. Nếu bạn nghĩ rằng việc giáo dục con cái dừng lại khi chúng chuyển ra ngoài sống, thì đó thực sự là một sai lầm lớn. Một số kỷ niệm đẹp nhất của tôi được tìm thấy
trong việc lắng nghe và học hỏi từ ông bà qua việc nghe
những câu chuyện và trải nghiệm của họ.
Điểm khác biệt rất rõ
giữa quan điểm thế tục được đưa ra lúc đầu với
quan điểm Công giáo. Theo quan điểm thế tục,
hẹn hò và kết hôn là những hành động tư lợi, và rất duy vật được thể hiện qua
việc chấp nhận trách nhiệm và chia sẻ cuộc sống của bạn với người khác. Trong khi đó, theo quan điểm Công giáo, hôn nhân là bí tích và mang
tính xã hội cơ bản. Hôn nhân không chỉ là về sự cân nhắc lựa chọn và cải thiện bản thân,
mà hôn nhân còn
là một ơn gọi trong đó người ta được mời gọi trực tiếp tham gia vào đời sống của
Giáo hội thông qua gia đình, và tập trung chủ yếu vào các khía cạnh gia đình
của hôn nhân và bản chất hy sinh, thay vì chỉ đóng khung vào vấn đề là
“việc hy sinh là lợi ích tốt nhất cho tôi”.
Ngay cả việc hẹn hò với mục đích kết hôn cũng được nhìn dưới
một góc độ rất khác. Theo cách nhìn thế tục, vấn đề là tìm
được người để chia sẻ cuộc sống sao cho có nhiều thuận lợi nhất, do đó, bạn nên kết hôn khi còn trẻ để có thể học hỏi
và hiểu biết nhau nhiều hơn. Vì vậy, nó trở thành một trò chơi, và bởi vì con người thay đổi theo thời gian, nên có thể xảy ra là, nên chấm dứt hôn nhân nếu nó
không còn thuận lợi nữa.
Trong khi đó, theo nhãn quan Công giáo, hẹn hò để tiến tới hôn nhân là một câu hỏi nhiều hơn về việc “Liệu tôi có thực sự muốn xây dựng một gia đình và một xã hội nhỏ với người
này đến hết cuộc đời không?” Ở đây không tập trung vào những gì có lợi, nhưng tập trung vào sự hiểu biết đích thực về việc muốn trao mọi thứ cho người
khác để xây dựng Giáo hội trên trần gian này. Thật vậy, hôn nhân không phải là một trò chơi để giành chiến thắng,
một điều trong danh sách những việc cần
phải hoàn thành, nhưng hôn nhân là thực sự hy sinh bản thân, và can đảm dấn thân trong các khía cạnh thực tế của
cuộc sống hàng ngày.
Thực tế là điều quan trọng. Những cuốn sách và bộ phim lãng mạn đôi khi biến hôn
nhân trở thành hoàn hảo hơn nhiều so với thực tế. Vì, cuộc sống hàng ngày luôn có lúc va chạm, nhàm chán và bất đồng.
Thương lượng là điều quan trọng. Nhưng tập trung toàn bộ ý
tưởng về cuộc hôn nhân xung quanh việc nó được sắp xếp và cấu trúc đôi khi là
lý do tại sao nhiều gia đình Công giáo che chở con cái của họ và thậm chí cả cộng
đồng địa phương của họ khỏi thế giới rộng lớn hơn. Một chút xáo trộn là điều tốt, vì nó làm cho ngày
mới luôn tươi mới. Chúng ta chẳng thể chạy trốn khỏi thế giới rộng lớn hơn, nên
tìm cách trốn tránh nó, hoàn toàn không phải là một ý tưởng hay.
Tôi biết nhiều bạn trẻ gặp khó khăn trong việc tìm bạn đời. Họ đã nghe
những lập luận của những diễn giả về “kết hôn khi còn trẻ” và “hôn
nhân là tốt cho bạn” bên cạnh cách văn hóa thế tục nhấn mạnh tình dục tùy
tiện và không có lòng trung thành thực sự với bất kỳ mối tương quan có ý
nghĩa nào. Trái lại, theo nhãn quan Công giáo, hẹn hò và hôn
nhân chỉ đơn giản là những mảnh ghép mà chúng ta gọi là cuộc sống – thế giới
không nợ chúng ta một người bạn đời phải được cụ thể hóa,
và chúng ta không yếu nhược vì “không tìm được đúng người”. Hẹn hò
và hôn nhân không phải là điều
tuyệt đối cần thiết, nhưng hôn nhân có vai trò quan trọng trong việc tham gia vào đời
sống của Giáo hội trên trái đất bằng tình yêu hy sinh cho người khác, chứ không
phải sự cụ thể hóa một ai đó như là một
người “bị chinh phục” vì mục đích “chiến thắng” trò
chơi hẹn hò.
Một mối tương quan và hôn nhân bền chặt, vui vẻ và đầy hy sinh, với tất
cả những khó khăn và gánh nặng kèm theo thực sự là một tấm
gương! Trong một thế giới mà quan điểm tự nhiên về hôn nhân đang bị tấn công, bị xem là nơi “cho và nhận”
theo hợp đồng, thì tín hữu Công giáo cần cho thế giới thấy rằng, mặc dù những kết thúc có hậu có thể không xảy ra như trong phim, thì vẫn có điều gì đó tốt đẹp có thể xảy ra trong cuộc sống hàng ngày tại gia
đình.
Hôn nhân không phải là một trò chơi để giành chiến thắng, nhưng đó là sự dâng hiến cách khiêm tốn, quảng đại, và trung thành cuộc đời mình cho người bạn đời để
cùng nhau kiến tạo một gia
đình, mà trong đó, mỗi người sống hạnh phúc, sống thánh thiện, sống tròn đầy
ơn gọi làm người, làm Kitô hữu, trong lòng Giáo hội và xã hội, và vì thế, làm sáng danh Thiên Chúa hơn.
Nt. Anna Ngọc Diệp, OP
Dòng Đa Minh Thánh Tâm
Chuyển ngữ từ: catholicexchange.com (09. 01. 2023)
Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com
