ĐỨC CHA PHAOLÔ TỊNH NGUYỄN BÌNH TĨNH, VỊ MỤC TỬ
” KHIÊM TỐN PHỤC VỤ”
Marcello Đoàn Minh
WGPĐN (29.07.2023) - Dù người
ta có tin hay không tin, có nhận ra hay không nhận ra, Thiên Chúa vẫn luôn hiện
diện và hoạt động trong lịch sử nhân loại. Dòng thời gian với những biến cố
giao động, khi bình thường lúc thay đổi, luôn tiềm ẩn kế hoạch mạc khải và cứu
độ của Thiên Chúa. Hội Thánh là nơi Thiên Chúa được nhìn nhận, yêu mến và
tôn thờ. Chúa Giê-su Ki-tô phục sinh cùng với Thần Khí của Ngài vẫn sống luôn
mãi trong lòng Hội Thánh để cùng với cộng đồng Dân Chúa cử hành, chia sẻ, cầu
nguyện, làm chứng cho Tin Mừng và cho Vương quốc của Thiên Chúa đang tới. Qua
các vị mục tử, Ngài dẫn dắt đàn chiên đến những đồng cỏ xanh tươi ân phúc “để
chiên được sống và sống dồi dào” (Ga 10,10). Đức Cha Phaolô Tịnh Nguyễn Bình
Tĩnh được sai đến làm vị Chủ Chăn thứ ba của Giáo phận Đà Nẵng, để cùng với
“đàn chiên bé nhỏ” kế thừa di sản đức tin, tiếp nối sứ vụ truyền giáo cũng như
chia sẻ “vui mừng và hi vọng, ưu sầu và lo âu”[1] của con người thời
đại mình.
Ngài sinh ngày 30 tháng 6 năm 1930 tại giáo xứ Phát Diệm, thuộc giáo phận
Phát Diệm (thuộc địa bàn xã Lưu
Phương, huyện Kim
Sơn, tỉnh Ninh
Bình ngày nay). Song thân là ông Phêrô Nguyễn Văn Thừa và bà
Maria Nguyễn Thị Nhiên. Ngài là người con út trong gia đình.
Thuở nhỏ, ngài theo học tại Tiểu Chủng viện Ba Làng (thuộc phường Hải Thanh, Nghi Sơn, Thanh Hóa). Sau Hiệp
định Genève năm 1954, gia đình ngài di
cư vào Nam. Ngài được gửi theo học trong các Đại Chủng viện tại Vĩnh Long
và Thị Nghè, do các linh mục Xuân
Bích giảng dạy.
Ngày 31 tháng 5 năm 1960, ngài thụ phong linh mục, do Đức Giám mục Simon
Hòa Nguyễn Văn Hiền và gia nhập linh mục đoàn giáo phận
Kon- Tum. Năm 1961, ngài gia nhập tu hội Xuân Bích, một tu hội chuyên lo việc
đào tạo giáo sĩ và được cử đi du học tại Pháp.
Trở về Việt Nam, trước tiên ngài dạy học tại Nha Trang và Huế, sau đó, từ
năm 1970 đến năm 1987, ngài làm Giám đốc Tiểu Chủng viện Thánh Gioan. Từ năm
1987, ngài được bổ nhiệm làm quản xứ giáo xứ An Hải. Năm 1994, sau nhiều năm
ngưng hoạt động, Đại Chủng viện Huế được mở cửa lại để lo việc huấn luyện các
linh mục tương lai cho 03 giáo phận: Huế, Đà Nẵng và Kon-tum. Cha xứ cũng là
cha giáo Phaolô Tịnh được chỉ định để trở về Huế làm Giám đốc trong thời điểm Đại
Chủng viện đầy khó khăn, thiếu thốn trăm bề.
Ngày 10 tháng 5 năm 2000, khi sinh hoạt Đại Chủng viện đang từng bước ổn
định, Cha Giám đốc phải ngưng việc để nhận sứ vụ mới: Giám mục Phó Giáo phận Đà
Nẵng. Sáng sớm ngày 30 tháng 6 năm 2000 tại nhà thờ Chính toà Đà Nẵng, lễ tấn
phong giám mục cho Giám mục tân cử được Đức Giám mục Phanxicô
Xaviê Nguyễn Quang Sách chủ sự.
Ngày 06 tháng 11 năm 2000, Đức Cha Phanxicô Xaviê được Toà Thánh chấp
thuận đơn xin về hưu, với cương vị Giám mục phó, Đức Cha Phaolô Tịnh Nguyễn
Bình Tĩnh kế vị chức vụ Giám mục chính tòa Giáo phận Đà Nẵng. Là thành
viên Hội đồng Giám mục Việt Nam, ngài là Chủ tịch tiên khởi của Uỷ ban Tu sĩ –
Chủng sinh từ năm 2001 đến năm 2004. Năm 2003, trong dịp kỷ niệm 40 năm thành lập
Giáo phận, ngài cho khởi công xây dựng công trình Tòa Giám mục mới (ngày nay là
Trung tâm Mục vụ Giáo phận). Ngài cũng cho tiến hành dự án phòng khám An Bình để
giúp bệnh nhân nghèo vùng Thăng Bình. Cả hai công trình đều chưa kịp hoàn tất
trước khi ngài nghỉ hưu vào tháng 5/2006.
Đức Cha Phaolô Tịnh quan tâm thúc đẩy công cuộc rao giảng Tin Mừng tại
các vùng miền núi phía tây của Giáo phận. Ngài cử cộng đoàn Thừa Sai Mẹ Thiên
Chúa lên vùng Thạnh Mỹ, Khâm Đức (năm 2005); đặt Cha Giu-se Đỗ Xuân Hướng làm
phó xứ Đông Vinh đồng thời kiêm nhiệm việc truyền giáo vùng Đông Giang, Tây
Giang. Các linh mục và giáo dân tại những nơi này còn lưu giữ ký ức những lần
ngài đến thăm viếng, giải tội và dâng lễ vào các dịp lễ trọng như Giáng Sinh,
Phục Sinh.
Dẫu được hun đúc trong bầu khí đạo đức gia đình và hấp thụ nền học vấn
uyên thâm làm nền tảng cho sứ vụ nhưng ngài luôn trau giồi, học hỏi thêm. Là
giáo sư, giám đốc chủng viện chuyên lo việc giảng dạy, khi làm cha xứ hay giám
mục bận rộn với công việc mục vụ, Đức Cha Phaolô Tịnh vẫn dành nhiều thì giờ để
nghiên cứu và viết lách. Thế giới thay đổi, những tiến bộ liên tục đặt ra những
vấn nạn mới. Các sách ngài viết (như ‘Chuẩn Bị Hôn Nhân’, ‘Điều Hoà Sinh Sản’…)
hay các bài báo, các tập “Tản Mạn”, … phản ảnh suy tư của ngài trước các
‘dấu chỉ thời đại’ dưới ánh sáng Tin Mừng. Đối với ngài, đứng trước các thách đố,
khó khăn, giữ vững đức tin không thể nào là nhốt mình trong lô-cốt những cổ tục
lỗi thời nhưng phải biết mở cửa ra đón nhận luồng gió mới[2]; vừa
phải trung thành với di sản của quá khứ vừa can đảm hướng về tương lai. Giữ đạo
không phải là khư khư nắm chặt cách làm cách nghĩ về đạo của mình nhưng phải biết
chân thành lắng nghe và chấp nhận để mình bị chất vấn. Bởi đó, tín hữu sẵn sàng
đối thoại, thảo luận thường xuyên nhưng điều này không có nghĩa là sống trong
ngờ vực, nghi nan, thiếu xác tín hay để mình bị lôi cuốn trong vòng xoáy của diễn
biến nhất thời. Trái lại, họ biết thức tĩnh và phát huy nhưng cách thức, phương
pháp mới thiết thực hơn, hữu hiệu hơn để đem đạo vào đời. Trong cách nhìn của
ngài, nẻo đường đức tin đi vào đời sống không thiếu những trăn trở, thao thức,
kiếm tìm nhưng cũng đầy những khám phá, niềm vui và không thiếu cơ hội để làm
sáng rõ giá trị niềm tin chân chính. Khi ý thức về sự thánh thiêng nơi tín hữu
hao mòn cạn kiệt; khi trào lưu tục hoá thâm nhập vào nếp sống cộng đoàn làm cho
đạo Chúa trở nên vụ hình thức, sính trình diễn khoa trương, xin đừng có ai
trong gia đình Giáo phận quên rằng: Chúa đã từng ban cho họ một người cha không
cho phép con cái mình giản lược việc giữ đạo vào nghi lễ hay những công thức
sáo mòn dễ dãi. Tuy vốn tính thông thoáng, không bao giờ bài bác lễ hội, các kiểu
rước xách màu mè, nhưng ngài hằng luôn kêu mời họ đi vào huyền nhiệm linh
thiêng, thực hành hoán cải và gặp gỡ cá vị với Thiên Chúa; hãy “Biết Yêu và Sống
Lời Chúa”[3].
Ngày 13 tháng 5 năm 2006, Tòa Thánh chấp nhận đơn xin về hưu của Đức Cha
Phaolô Tịnh sau 06 năm chăn dắt đàn chiên và gần 50 năm sống dưới mái nhà Giáo
phận. Thời gian đầu nghỉ hưu, sức khoẻ còn cho phép ngài tiếp tục nghiên cứu,
viết lách, thăm viếng, không gian giao tiếp của ngài thu hẹp dần cho đến lúc
ngài chỉ còn gặp Chúa trên gường bệnh trong thinh lặng của tâm hồn. Đức Cha
Phaolô Tịnh nhường bước cho người đến sau nhưng những giáo huấn, những tâm tư
chia sẻ của ngài còn âm vang trong lòng đoàn con cái thảo hiếu, biết ơn. Nguyện
xin lòng từ bi bao dung của Chúa xuống trên vị mục tử nhân hiền đang trông mong
ngày về với Chúa, Đấng ngài luôn yêu mến, tìm kiếm và “khiêm tốn phục vụ”[4].
Phú Thượng, 04.8.2023
Lễ thánh Gioan Maria Vianey
Marcello Đoàn Minh
Nguồn: giaophandanang.org (23.11.2023)
TB: Và hôm nay, 23g55, ngày 21/11/2023 , ngài đã thực sự chia xa chúng
ta trở về với Đấng đã yêu thương ngài, tạo dựng ngài và cho ngài tham dự vào
chính sứ vụ của Chúa Giêsu Kitô trong tư cách là kitô hữu là linh mục là Giám mục.
Xin Chúa, Đấng giàu lòng thươang xót đoái thương nhìn đến những nổ lực của Đức
Cha Phaolô Tịnh để đem ngài vào trong lòng của Abraham hưởng vinh phúc thiên
đàng sau 93 năm làm người, làm con Chúa, với 63 năm linh mục và 23 năm giám mục.
[2] Với ý hướng này, mặt tiền Toà Giám mục
mới (Trung tâm Mục vụ) có hình một hay cánh tay mở rộng ra.
[3] “Biết, Yêu và Sống Lời Chúa” là nhan đề
bộ sách gồm 02 tập của Linh mục Phaolô Nguyễn Bình Tĩnh do nhà xuất bản Thuận
Hoá ấn hành năm 1993.
[4] “Khiêm tốn phục vụ” là khẩu hiệu giám
mục của Đức Cha Phaolô Tịnh.
Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com
