ĐỌC THƯ TÌNH KINH THÁNH THEO PHƯƠNG PHÁP NHẬP CẢNH
Giuse Phạm Đình Ngọc
SJ
Hungary, 20-11-2022
WHĐ (29.11.2022) –
Có vài bạn hỏi tôi rằng: “Cha ơi, đọc Kinh thánh làm sao để lắng nghe được tiếng
Chúa?” Đây là câu hỏi không chỉ thời nay chúng ta quan tâm, nhưng nhiều thế kỷ
về trước, Giáo hội cũng muốn trả lời cho câu hỏi này. Một mặt Kinh Thánh là bản
văn mang nhiều ý nghĩa khác nhau; mặt khác Kinh Thánh là Lời của Thiên Chúa
đang nói với bạn. Ngài nói đôi khi khó hiểu hoặc chúng ta chưa có phương pháp đọc.
Về phần con người, Giáo hội, hay nói cụ thể hơn, thánh I-nhã, Đấng sáng lập
Dòng Tên chỉ cho chúng ta một phương pháp đọc khá hay. Đó là phương pháp nhập cảnh
(the composition of place).
Nhập là bạn đi vào,
cảnh là từng cảnh huống hoặc tình cảnh câu truyện trong Kinh Thánh. Như thế, nhập
cảnh đơn giản là bạn cũng là một trong các nhân vật trong câu chuyện Tin Mừng.
Thú vị là Thiên Chúa không nói một mình, Ngài không nói với không trung. Từng lời
Chúa là lời dành cho người nghe, người đọc. Theo Karl Rahner, thần học gia người
Đức: “Sự đóng góp quan trọng nhất của
I-nhã cho Hội thánh là ngài tin chắc rằng mọi Kitô hữu có thể trực tiếp cảm nhận
Thiên Chúa một cách thuần tuý; và Thiên Chúa để dành hồng ân này cho mọi Kitô hữu.
Nói một cách khác: Chúa muốn nói với tất cả chúng ta và mong chúng ta có thể hiểu
Ngài.”[1]
Cũng vậy, Chúa Giêsu giảng dạy cho con người thời nay bằng chính bản văn Kinh
thánh. Đi từ điểm này, bạn được mời gọi đi vào trong chính bối cảnh của Tin Mừng.
Phương pháp đọc này có những thuận lợi sau:
1.
Cầu nguyện là gặp Thiên Chúa. Như thế khi bạn cầu nguyện với Kinh thánh, bạn
cũng cần chú ý đến Thiên Chúa. Khi chú ý, nghĩa là bạn biết mình đang ở đâu,
đang gặp ai và đang lắng nghe điều gì. Đó là tâm tình của người cầu nguyện.
Trong tâm thế này, bạn dễ nâng tâm hồn lên với Chúa, dễ yêu mến, thờ lạy, ca tụng,
cảm tạ và cầu xin Ngài bạn cho những ơn cần thiết.
2.
Lý do nữa trong phương pháp này là giúp bạn bớt chia trí hoặc ít cảm thấy khô
khan. Thực vậy, khi đưa mình vào từng bối cảnh tin mừng, có khi bạn bị thu hút
bởi từng lời, từng bài học, hoặc từng nhân vật trong đó. Tạ ơn Chúa vì bản văn
Kinh Thánh hầu hết cho bạn bối cảnh. Nghĩa là bạn sẽ biết Kinh thánh đang trong
bối cảnh nào, Thiên Chúa đang nói với ai hoặc ít là câu chuyện đang nói về điều
gì. Những tình tiết ấy thu hút bạn tựa như đang gặp một người bạn yêu mến.
3.
Nhập cảnh giúp bạn đón nhận lời Chúa với tâm tình của người trong cuộc. Nghĩa
là bạn trực tiếp gặp được Chúa, lắng nghe được từng lời của nhân vật đang đối
thoại. Nhìn ngắm được từng chi tiết của đoạn tin mừng. Khi ấy thánh I-nhã đề
nghị chúng ta cảm nhận để rút ra bài học cho mình.
Như thế, phương
pháp này cũng đòi hỏi bạn phải đầu tư hệt như bạn đi gặp một người bạn. Với
lòng háo hức mong chờ, bạn cũng chuẩn bị tâm thế làm sao để gặp Chúa Giêsu. Bạn
cũng để ý đến đoạn Kinh thánh mình sắp cầu nguyện. Ngoài ra nơi chốn để đọc lá
thư tình Kinh thánh cũng cần chuẩn bị. Nói chung thánh I-nhã nhận ra rằng, nếu
người cầu nguyện càng quảng đại với Thiên Chúa, thì chính Thiên Chúa sẽ nói lớn
tiếng và đến gặp người ấy (x. Linh thao số 5). Do đó, chúng ta cứ mạnh dạn tạo
cho mình bầu không khí của gặp gỡ trong Kinh Thánh (Creating Space for an Encounter). Nếu bạn thắc mắc rằng có thể cầu nguyện với Kinh Thánh không, thì
Giáo hội trả lời rằng: “Kinh Thánh là nguồn
mạch cầu nguyện. Cầu nguyện từ Lời Chúa nghĩa là dùng những lời và những biến cố
trong Kinh Thánh cho việc cầu nguyện của mình.” (Giáo lý 2652-2653). Những
biến cố hoặc câu chuyện này là bối cảnh để bạn nhập, hòa mình vào để gặp Thiên
Chúa.
Nếu bạn có dịp tĩnh
tâm theo hình thức linh thao, thánh I-nhã cũng thường xuyên đề nghị bạn thử áp
dụng phương pháp nhập cảnh này. Chẳng hạn bạn hãy tưởng tượng ra nơi chốn của
câu chuyện Tin Mừng. Điều thú vị là theo giáo sư Nicolas Standaert SJ, hiện giảng
dạy trong các đại học Công giáo, cho rằng: “Chính
tình tiết của câu chuyện Kinh thánh sẽ dẫn con người vào trong bối cảnh.”[2]
Bạn cũng thử quan sát, để ý và lắng nghe người nói, cuộc hội thoại. Nếu bạn cầu
nguyện với đoạn Chúa Giáng Sinh, thánh I-nhã khuyên rằng: “Ðặt mình vào khung cảnh, xem nơi chốn; ở đây là lấy con mắt tưởng tượng
mà nhìn xem con đường từ Nazarét đến Bêlem, coi chiều dài chiều rộng, xem con
đường ấy đi trên đồng bằng hay qua thung lũng và đồi núi. Cũng nhìn xem chỗ
hang đá Chúa sinh ra, xem chỗ ấy lớn, nhỏ, cao, thấp cỡ nào và được dọn dẹp thế
nào.” (x. Linh thao số 112-115). Từ tâm thế của người trong cuộc này, bạn
tiếp tục cầu nguyện và kết thúc cầu nguyện với những tâm tình bạn đang có.
Nếu áp dụng phương
pháp này, chúng ta cần chú ý đến 3 điều sau đây:
1. Trí nhớ: Trí nhớ không chỉ là một trong ba tài năng của linh hồn[3],
mà còn là trợ lực quan trọng giúp bạn cầu nguyện. Thậm chí thánh Augustinô còn
cho rằng Thiên Chúa hiện diện trong trí nhớ của ta[4].
Vì vậy, cầu nguyện đòi hỏi bạn sử dụng trí nhớ. Hãy nhớ lại những điều bạn vừa
đọc, nhớ lại những câu chuyện trước đây. Chẳng hạn bạn đang nhập vào cảnh vốn
liên quan đến tội lỗi, thánh I-nhã khuyên: “Dùng
trí nhớ để nhớ lại tội đầu tiên, tội của các thiên thần, kế đó dùng trí khôn để
suy xét tội ấy, rồi dùng đến ý muốn, muốn nhớ và hiểu tất cả điều ấy để được
lòng hổ thẹn và ngượng ngùng hơn, khi đem so sánh tội độc nhất của các thiên thần
với bấy nhiêu tội của tôi. Bởi đâu các thiên thần đã bị phạt sa hỏa ngục chỉ vì
một tội, còn chính tôi, biết bao lần đã đáng bị phạt như thế vì bấy nhiêu tội
tôi.” (Linh thao số 50).
2. Xem xét: Điều này đòi hỏi sự tập trung và bình tĩnh. Trong bối cảnh nghĩa là bạn
có thể thấy: “Ðặt mình vào khung cảnh,
xem nơi chốn: ở đây là xem con đường đi từ Betania lên Giêrusalem, nó rộng rãi
hay chật hẹp, bằng phẳng v.v.; cũng xem xét nhà tiệc ly: nó to hay nhỏ, hình
dáng thế nào.” (Linh thao 192). Hoặc,
“Ðặt khung cảnh, nhìn xem nơi chốn. Ở đây
là xem xét sự xếp đặt của mồ thánh, và nơi nhà Ðức Bà; nhìn riêng từng phần một,
phòng ngủ, nhà nguyện v.v.” (Linh thao 220). Khi xem xét như thế, sẽ cho bạn
những cảm xúc hoặc tâm tình vốn giúp bạn nhận ra điều Thiên Chúa muốn nói.
3. Cảm xúc. Cần nói ngay rằng cầu nguyện không phải đi tìm cảm xúc vui buồn sướng
khổ. Cầu nguyện là gặp Thiên Chúa; và từ đó, những cảm xúc có thể đến với bạn.
Khi chăm chú vào câu chuyện, vào nhân vật của Tin Mừng, có thể bạn đối diện với
cảm xúc sầu khổ hoặc an ủi thiêng liêng[5].
Cả hai đều có những thông điệp mà Thiên Chúa muốn nói với bạn. Với những tâm
tình cảm nhận đó, bạn kết thúc buổi cầu nguyện với một lời nguyện, hoặc đọc một
kinh nguyện mà bạn yêu thích.
Để kết thúc, chúc bạn
thử cầu nguyện với phương pháp này thật tốt đẹp. Cũng cần chú ý rằng trong Giáo
hội có rất nhiều cách cầu nguyện. Chẳng hạn cầu nguyện với Kinh Thánh theo Lectio Divina, mà bài sau chúng ta sẽ
bàn chi tiết. Ở đây bạn cứ mạnh dạn đến gặp Chúa trong Kinh Thánh, thử đọc thư
tình của Ngài viết trong đó. Chính Thiên Chúa cũng đang chờ bạn, Ngài đến gõ cửa
mà mong bạn mở cửa để gặp gỡ Ngài.
Đọc thêm:
|
|
[2] Xem bài luận: Nicolas Standaert, The
Composition Of Place, Creating Space for an Encounter (https://www.theway.org.uk/back/461Standaert.pdf)
[3] Theo thánh Augustinô, trí nhớ (memoria), trí hiểu (intelligentia) và ý chí (voluntás)
là những khả năng ở trong con người thể hiện rõ nhất thần tính của mình. Lý do
là với những điều này, với Chúa Ba Ngôi, Augustinô cho thấy rằng có một cái gì
đó từ Chúa Ba Ngôi trong con người, vì con người được tạo ra theo hình ảnh của
Chúa Ba Ngôi. (Aurelius Augustinus: Bàn
về Chúa Ba Ngôi).
[5] Xem. Linh thao 316-317.
Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com
