WHĐ (01.12.2023) – Sáng hôm 30.11, Đức Thánh cha Phanxicô đã tiếp kiến 30 thành viên của Ủy ban Thần học Quốc tế (The International
Theological Commission). Vì
đang bị viêm phổi, nên Đức Thánh Cha đã không đọc trực tiếp nhưng trao Bài diễn văn
đã được chuẩn bị sẵn cho Ủy ban. Thay vào đó, ngài có những lời chia sẻ tự phát
ngắn trong buổi gặp gỡ . Sau đây là nội dung Bài diễn văn của Đức Thánh Cha:
BÀI DIỄN VĂN ĐỨC THÁNH CHA PHANXICÔ
DÀNH CHO CÁC THÀNH VIÊN CỦA ỦY BAN THẦN
HỌC QUỐC TẾ
Thứ Năm, ngày 30 tháng 11 năm 2023
Anh chị em thân mến, chào anh chị em!
Tôi xin chào Đức Hồng Y Fernández và chào đón toàn thể anh chị em, đồng thời
tôi cũng bày tỏ lòng biết ơn về công việc quý giá của anh chị em.
Ngày nay,
chúng ta được mời gọi cống hiến hết mình với tất cả nghị lực của con tim và khối óc cho “sự hoán cải truyền giáo của Giáo hội” (Tông huấn Evangelii gaudium,
30). Điều này đáp
lại lời mời gọi loan báo Tin Mừng của Chúa Giêsu, được Công đồng Vatican II thực
hiện, và vẫn hướng dẫn hành trình
mang tính giáo hội của chúng
ta: ở đó, Chúa Thánh Thần đã cất tiếng nói của Ngài cho thời đại chúng ta. Công
đồng nêu rõ mục đích khi tuyên bố rằng Công đồng
“tha thiết mong muốn, bằng
việc loan báo Tin Mừng cho mọi loài thụ tạo, (1) mang ánh sáng của Chúa Kitô đến
cho mọi người” (Hiến chế Lumen Gentium, 1). Và, như Ủy ban của anh
chị em đã nhận xét, “việc biến một Giáo hội hiệp hành thành hiện thực là điều kiện tiên quyết
không thể thiếu đối với động lực
truyền giáo mới sẽ thu hút toàn thể Dân Chúa” (Tính Hiệp hành trong đời sống
và sứ vụ của Giáo hội, 9): một động lực truyền giáo có khả năng truyền đạt vẻ đẹp
của đức tin.
Kế đến,
chuyển sang nhiệm vụ cụ thể hơn của anh chị em, trong Thư gửi tân Bộ trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, tôi đã nhấn mạnh rằng ngày nay “chúng ta cần một lối
suy nghĩ biết trình bày cách thuyết phục về một vị Thiên Chúa yêu thương, tha
thứ, cứu độ, giải thoát, thăng tiến con người và mời gọi họ phục vụ tình huynh
đệ” (ngày mồng 01.07.2023). Anh chị em được yêu cầu đảm trách đòi hỏi này một cách có chất lượng, thông qua
việc đề xuất một nền thần học mang
tính Phúc âm hoá, vốn thúc đẩy việc đối
thoại với thế giới văn hóa. Và điều thiết yếu là, với tư cách là thần
học gia, anh chị em phải thực
hiện điều này một cách hòa hợp với Dân Chúa, “từ bên dưới”, nghĩa là, với
cái nhìn ưu tiên dành cho người nghèo
và người đơn sơ, đồng thời với sự “quỳ
gối”, vì thần học được sinh ra từ sự quỳ gối, trong sự tôn thờ Thiên Chúa.
Tôi biết rằng anh chị em đang
đào sâu 2 thách đố hiện nay: vấn đề
nhân học và chủ đề sinh thái. Nhưng công việc của anh chị em cũng liên quan đến việc anh chị em đề xuất một suy tư cập nhật và sâu sắc về
sự liên quan lâu dài của đức tin Ba Ngôi và Kitô học được Công đồng Nicaea
tuyên xưng, mà chúng ta đang chuẩn bị kỷ niệm 1700 năm tiến hành Công đồng, trùng với Năm Thánh sẽ được cử hành vào năm 2025. Do đó, tôi muốn chia sẻ với anh chị em 3 lý do khiến việc tái khám phá Công đồng Nicaea trở nên đầy hứa hẹn.
Trước hết,
là lý do tâm linh. Tại Công đồng Nicaea,
đức tin được tuyên xưng nơi Chúa Giêsu, Con Một của Chúa Cha: Đấng đã làm người
vì chúng ta và để cứu rỗi chúng ta là
“Thiên Chúa bởi Thiên Chúa, ánh sáng bởi ánh sáng”. Đây không chỉ là ánh
sáng của một kiến thức không thể hình dung, mà còn là ánh sáng chiếu soi cuộc đời bằng tình yêu của Chúa
Cha. Đúng vậy, chính ánh sáng hướng dẫn
chúng ta trên lộ trình và xua tan bóng tối, đồng thời ánh sáng này, vốn hiện diện trong
cuộc đời chúng ta, mang lại nguồn mạch sự sống và vĩnh cửu: làm sao
chúng ta có thể làm chứng cho điều đó, nếu không phải bằng một cuộc sống rạng
ngời, với một niềm vui lan tỏa? Lời mời
gọi của Chúa Giêsu đừng “thắp đèn lên rồi lấy thùng úp lại, nhưng đặt trên đế,
và nó soi sáng cho mọi người trong nhà” (x. Mt 5, 15) cũng
có giá trị đối với tác vụ của anh chị
em với tư cách thần học gia.
Các nhà thần học có nhiệm vụ toả lan
những tia sáng mới và đáng kinh ngạc về ánh sáng vĩnh cửu của Đức Kitô trong ngôi nhà Giáo hội cũng như trong
bóng tối của thế giới.
Thứ đến, là lý do hiệp hành. Công đồng đại kết đầu tiên đã được tổ chức tại Nicaea, trong đó Giáo hội có thể bày tỏ bản chất, đức tin, sứ mạng của
mình, như Công đồng cuối cùng khẳng định, là “dấu chỉ và khí cụ của sự hiệp thông mật thiết với Thiên Chúa
và của sự hiệp nhất toàn thể
nhân loại” (Hiến chế Lumen Gentium, 1). Hiệp hành là con đường, một con đường chuyển thành những hành vi hiệp thông và những tiến trình tham gia sự năng động Ba Ngôi mà
Thiên Chúa, qua Đức Kitô và trong hơi thở của Chúa Thánh Thần, đến với nhân
loại. Các nhà thần học được trao phó trách nhiệm lớn lao trong việc giải thoát sự phong phú của “năng lượng
nhân bản hóa” tuyệt vời này. Chính anh chị em, đến từ nhiều nơi trên thế giới, khi tham gia vào công việc của Ủy
ban, mang theo những hồng ân và sự
phong phú, những vấn đề và đau khổ của Giáo hội và dân tộc của anh chị
em. Hãy là những chứng nhân, trong công việc mang tính hiệp đoàn và trong việc chia sẻ những nét đặc thù về giáo hội và văn hóa
của anh chị em, về một Giáo hội bước đi theo sự hòa hợp của Thánh Thần, bắt nguồn
từ Lời Chúa và Truyền thống sống động, đồng thời đồng hành với tình yêu và sự
phân định các tiến trình mang tính văn hóa và xã hội của
nhân loại trong quá trình chuyển đổi phức tạp mà chúng ta đang trải qua. Đừng
hài lòng với những gì anh chị em đã đạt
được: hãy giữ con tim và khối óc của
mình rộng mở trước những đòi hỏi nhiều hơn của Thiên Chúa.
Và cuối cùng, là lý
do đại kết. Làm sao chúng ta có thể không nhớ đến tầm quan trọng đặc biệt của dịp kỷ
niệm này đối với cuộc hành trình hướng tới sự hiệp nhất trọn vẹn của các Kitô hữu?
Thật vậy, lời Tuyên tín của Công đồng
Nicaea không chỉ hiệp nhất các môn đệ của Chúa Giêsu, mà theo sự quan
phòng của Thiên Chúa, vào năm
2025, ngày cử hành Lễ Phục sinh của tất
cả các hệ phái Kitô sẽ trùng nhau. Thật là tuyệt vời biết bao nếu sự kiện này đánh dấu bước khởi đầu cụ thể của việc cử hành Lễ Phục Sinh chung giữa các Kitô hữu!
Anh chị em thân mến,
chúng ta hãy ấp ủ ước mơ này trong lòng và cầu xin sự sáng tạo của Thánh Thần,
để ánh sáng Tin Mừng và sự hiệp thông
chiếu sáng rực rỡ hơn nữa.
Tôi xin lặp lại lời cảm ơn của tôi đối với sự phục vụ của anh chị em và chúc lành cho anh chị em, xin anh chị
em cũng cầu nguyện cho tôi.
Những lời chia sẻ tự phát của Đức Thánh Cha:
Xin cảm ơn
anh chị em vì chuyến viếng thăm này.
Và cảm ơn anh chị em vì công
việc của anh chị em. Tôi đã có
sẵn một bài diễn văn hay về những vấn đề thần học,
nhưng vì lý do sức khỏe, tôi không trực tiếp đọc
nó. Thay vào đó, tôi sẽ trao
bài diễn văn đó cho anh chị em.
Xin cảm ơn
vì những gì anh chị em thực hiện.
Thần học, suy tư thần học, rất quan trọng. Nhưng có một điều về anh chị em mà tôi
không thích, xin thứ lỗi vì sự chân
thành của tôi. Một, hai, ba, bốn người nữ: Thật là tội nghiệp! Thật lẻ loi! À, xin lỗi, năm. Chúng ta phải
tiến hơn nữa về việc này. Người nữ có khả năng suy tư thần
học khác với nam giới chúng
ta. Có lẽ là do tôi đã nghiên cứu nhiều về thần học của phụ nữ. Qua tác phẩm của một nữ thần học gia tốt lành người Đức, bà Hanna-Barbara Gerl, về nhà
thần học Romano Guardini. Bà đã nghiên cứu rằng lịch sử và thần học của người nữ không sâu sắc lắm, nhưng nó rất đẹp và có tính
sáng tạo. Và hiện nay, trong
cuộc họp sắp tới của Hội đồng 9 Hồng y cố vấn, chúng tôi sẽ suy tư về chiều kích nữ tính của Giáo hội.
Giáo Hội là người nữ.
Và nếu chúng ta không hiểu người
nữ là ai, thần học của người nữ
là gì, thì chúng ta sẽ không bao giờ
hiểu được Giáo hội là gì. Một trong
những tội nặng mà chúng ta mắc phải
là “nam giới hóa” Giáo hội. Và điều này không thể giải quyết bằng lộ trình mang tính thừa tác vụ;
nhưng là một điều gì đó rất khác. Nó được giải quyết bằng cách thế mang tính thần bí, một cách thế đích thực. Tư tưởng của nhà thần học Hans Urs von Balthasar đã
soi sáng cho tôi nhiều điều:
nguyên lý Phêrô và nguyên lý Maria. Điều này có thể bị tranh luận, nhưng luôn
có đó 2 nguyên lý. Nguyên lý Maria quan trọng hơn nguyên lý Phêrô, bởi vì có Giáo hội hiền thê, Giáo hội nữ tính, không bị nam tính hoá.
Và anh chị em sẽ hỏi tôi: cuộc thảo luận này sẽ dẫn đến đâu?
Không chỉ để nói với anh chị em rằng Uỷ ban cần có
thêm người nữ - đó là một chuyện
- mà còn để giúp anh chị em suy tư. Giáo Hội là người nữ, Giáo Hội là hiền thê. Và đây là một nhiệm vụ mà tôi
yêu cầu anh chị em. Xin hãy
làm cho Giáo hội bớt nam tính hơn.
Và xin cảm ơn vì
những gì anh chị em thực hiện.
Tôi xin lỗi, tôi đã nói nhiều và nó
khiến tôi bị đau. Vì hiện đang
ngồi, nên chúng ta hãy cứ ngồi và cùng nhau
đọc Kinh Lạy Cha, mỗi người bằng ngôn ngữ riêng của mình, và sau đó tôi sẽ ban phép lành.
Đọc kinh Lạy Cha
Phép lành
Xin hãy cầu nguyện
cho tôi. Hãy cầu nguyện chứ đừng chống đối, vì công việc của tôi không hề dễ dàng. Xin cảm ơn.
Nt. Anna Ngọc Diệp,
OP
Dòng Đa Minh Thánh Tâm
Chuyển ngữ từ: vatican.va (30. 11. 2023)
Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com
