WHĐ (27.08.2023) – Được chọn là người nhận giải thưởng
danh giá “E’ Giornalismo” năm 2023, Đức Thánh Cha Phanxicô đã dành cho phái đoàn đến trao giải buổi tiếp kiến riêng vào sáng thứ Bảy, 26.08 vừa qua.
Giải thưởng “E’ Giornalismo”, do một nhóm các nhà báo Ý nổi tiếng quốc tế
thành lập vào năm 1995, nhằm
tôn vinh những nhân vật báo chí và truyền hình Ý có tầm ảnh hưởng, cũng như các nhà
báo, những người định hình cách tường thuật các vấn đề thời sự tại Ý một cách
khách quan, chuyên nghiệp,
và sáng tạo.
Dưới
đây là nội dung bài diễn từ của Đức Thánh Cha:
DIỄN TỪ ĐỨC THÁNH
CHA PHANXICÔ
DÀNH CHO PHÁI ĐOÀN TRAO GIẢI THƯỞNG “È
GIORNALISMO”
Thứ Bảy, ngày 26.08.2023
Các bạn thân mến, xin chào!
Xin chào và cảm ơn các bạn vì cuộc gặp gỡ này cũng như vì việc
trao Giải thưởng "È Giornalismo". Các bạn biết rằng, ngay cả trước khi trở thành
giám mục Rôma, tôi đã từng từ chối những lời đề nghị nhận giải thưởng. Tôi không muốn và chưa bao giờ nhận bất kỳ giải thưởng nào. Và tôi tiếp tục làm
như vậy ngay cả trên cương vị
Giáo hoàng. Tuy nhiên, có một lý do thúc
đẩy tôi nhận giải thưởng của các bạn, đó là tính cấp thiết của việc truyền thông mang tính xây dựng,
cổ võ văn hóa gặp gỡ chứ không
phải đối đầu; văn hóa hòa bình chứ không phải chiến tranh; văn hóa cởi mở với
người khác chứ không phải thành kiến. Tất cả các bạn đều là những nhà báo tiêu
biểu xuất sắc của báo chí Ý. Vì vậy, hãy cho phép tôi giãi bày với các bạn một niềm hy vọng và cũng thẳng thắn trình bày yêu cầu sự giúp đỡ từ các bạn.
Nhưng tôi không xin tiền các bạn đâu,
nên đừng lo!
Niềm hy vọng là thế này: rằng hiện nay, vào thời điểm mà mọi
người dường như bình luận về mọi thứ, thậm chí bất chấp sự thật và thường ngay cả trước khi am hiểu vấn đề, chúng ta tái khám phá và quay trở lại trau dồi thêm
nguyên tắc của tính chính xác - tính chính xác luôn luôn vượt trội hơn
ý tưởng - tính chính xác của sự việc, tính năng động của
sự việc vốn không bao giờ ở thể tĩnh mà luôn tiến triển, hướng tới sự thiện hoặc sự ác, để không gặp nguy cơ của việc
xã hội thông tin biến thành xã hội thông tin sai lệch. Sự thông tin sai lệch là một trong những tội
lỗi của báo chí, trong đó có 4 tội: Thông tin sai lệch, khi báo chí không đưa
tin hoặc đưa tin sai; vu khống (đôi khi điều này được sử dụng); phỉ báng, khác
với vu khống nhưng có tính hủy diệt; và thứ tư là coprophilia, tức là
thích sự tai tiếng, tục tĩu; buôn bán sự tai tiếng. Có thể nói, thông tin sai lệch là tội đầu tiên của
báo chí.
Tuy nhiên, để làm được điều này, chúng ta cần truyền bá một nền văn hóa gặp gỡ, văn
hóa đối thoại, văn hóa lắng nghe người khác và những lý do của họ. Văn hóa kỹ
thuật số đã mang lại cho chúng ta rất
nhiều cơ hội trao đổi mới,
nhưng nó cũng có nguy cơ biến truyền thông thành khẩu hiệu. Không, truyền thông
luôn có qua có lại. Tôi nói, tôi lắng nghe
và tôi phản hồi, nhưng luôn
luôn đối thoại. Đó không phải là một
khẩu hiệu. Chẳng hạn, tôi lo ngại về sự thao túng của những kẻ hứng thú tuyên truyền
tin giả để lèo lái dư luận. Làm ơn, chúng ta đừng nhượng bộ trước logic của sự
đối lập, đừng để mình bị ảnh hưởng bởi những ngôn ngữ hận thù. Vào thời điểm đầy kịch tính mà Châu Âu đang trải
qua, với cuộc chiến tiếp diễn ở Ukraine, chúng ta được mời gọi thức tỉnh lại về trách nhiệm. Tôi hy vọng
rằng sẽ có chỗ cho những tiếng
nói của hòa bình, cho những người cam kết chấm dứt cuộc xung đột này
cũng như rất nhiều cuộc xung đột khác, cho những người không đầu hàng trước
logic “Ca-in” của chiến tranh nhưng, bất chấp tất cả, vẫn
tiếp tục tin tưởng logic của hòa
bình, logic của đối thoại, và logic của ngoại giao.
Và bây giờ tôi đi đến
yêu cầu sự giúp đỡ. Chính trong thời
điểm này, khi người ta nói nhiều mà
nghe ít, và khi ý thức về công ích có nguy cơ bị suy yếu, thì toàn thể Giáo hội đã bắt đầu cuộc hành trình tái khám phá từ “cùng nhau”. Chúng ta phải
tái khám phá cùng nhau. Cùng nhau bước
đi. Cùng nhau đặt vấn đề.
Cùng nhau chịu trách nhiệm về việc phân định cộng đoàn, mà đối với chúng ta đó
là cầu nguyện, như các Tông đồ tiên khởi đã
làm: đây là sự hiệp hành, điều mà chúng ta muốn biến thành thói quen hàng
ngày trong mọi cách diễn đạt của nó. Chính vì mục đích này, chỉ trong hơn một
tháng nữa, các giám mục và giáo dân từ khắp nơi trên thế giới sẽ quy tụ về Roma
để tham dự Thượng Hội đồng về hiệp hành: cùng nhau lắng nghe, cùng nhau phân định,
cùng nhau cầu nguyện. Từ “cùng nhau” rất quan trọng. Chúng ta
đang ở trong một nền văn hóa loại trừ, vốn là một loại chủ nghĩa tư bản trong truyền thông. Có lẽ lời cầu nguyện thông thường của sự loại trừ này
là: “Lạy Chúa, con tạ ơn Chúa vì con không như thế này, con không như thế kia, con không…”: họ tự loại trừ chính mình. Chúng ta phải
tạ ơn Chúa vì biết bao điều tốt lành!
Tôi nhận thức rất
rõ rằng việc nói về một “Thượng Hội đồng về hiệp hành” có vẻ là một điều gì đó khó hiểu, mang tính tự quy chiếu,
quá mang tính kỹ thuật và không thú vị lắm đối với công chúng. Nhưng những gì
đã xảy ra trong năm qua, sẽ tiếp tục diễn ra tại Đại hội vào tháng 10 tới đây và sau đó là giai đoạn thứ hai của Thượng
hội đồng 2024, là một điều thực sự
quan trọng đối với Giáo hội. Đó là một cuộc hành trình mà Thánh Phaolô VI đã khởi sự vào cuối Công đồng, khi ngài
thành lập Ban Thư ký của Thượng Hội đồng Giám mục, bởi vì ngài nhận ra rằng
trong Giáo hội phương Tây tính hiệp hành đã
biến mất, trong khi ở Giáo hội Đông phương họ có chiều kích này. Và cuộc hành
trình kéo dài nhiều năm này – 60 năm – đang mang lại
nhiều thành quả tuyệt vời. Làm ơn, hãy tập thói quen lắng nghe nhau, chuyện trò với nhau, đừng cắt ngang với sự chỉ trích. Hãy lắng nghe, trao đổi một cách chín
chắn. Đây là một ân sủng mà tất cả chúng ta đều cần để tiến về phía trước. Và
đây là điều mà Giáo hội cống hiến cho thế giới ngày nay, một thế giới thường không có khả năng đưa ra quyết định,
ngay cả khi sự sống còn của chúng ta đang bị đe dọa. Chúng tôi đang cố gắng học
một cách thức mới trong việc thực hiện
các mối tương quan, trong việc lắng
nghe nhau để cùng nghe và làm theo tiếng
nói của Thần Khí. Chúng ta đã mở cửa, chúng ta tạo
cơ hội cho mọi người tham gia, chúng ta đã tính đến nhu cầu và đề xuất của mọi
người. Chúng ta muốn cùng nhau góp phần xây dựng Giáo hội nơi mọi người cảm thấy
như ở nhà, nơi không ai bị loại trừ. Lời Phúc âm rất quan trọng: “tất cả mọi người”. Mọi người, mọi người:
không có người Công giáo hạng nhất, hạng hai hay hạng ba, không! Tất cả đều cùng nhau. Mọi người. Đó chính là lời mời gọi của Chúa.
Vì vậy, tôi can đảm và tin tưởng nhờ các bạn, những chuyên
gia báo chí, giúp đỡ: hãy giúp tôi thuật lại tiến trình này thực chất là gì, bỏ lại đằng sau logic của những khẩu hiệu và
những câu chuyện được đóng gói sẵn. Không: hãy thực tế. Có người đã nói: “Sự thật duy nhất là tính chính xác”. Đúng vậy, hãy chính xác. Tất cả chúng ta sẽ được hưởng lợi từ điều này, và tôi chắc
chắn rằng đây cũng là “báo chí”, “è giornalismo”!
Các bạn thân mến, một lần nữa tôi cảm ơn các bạn vì cuộc gặp
gỡ này, vì ý nghĩa của nó đối với cam kết chung của chúng ta đối với sự thật và hòa bình. Tôi phó thác tất
cả các bạn cho sự chuyển cầu của Đức Maria, và xin đừng quên cầu nguyện cho
tôi!
Nt. Anna Ngọc Diệp, OP
Dòng Đa Minh Thánh Tâm
Chuyển ngữ từ: vatican.va (26. 08. 2023)
Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com
