CÁC YẾU TỐ
CẤU THÀNH “CON ĐƯỜNG THƠ ẤU” CỦA THÁNH NỮ TÊRÊSA TRONG GIÁO DỤC
Lm. Jean-Marie
Petitclerc, SDB
Nếu có một cách diễn đạt nào mô tả đúng nhất về
linh đạo của Thánh nữ Têrêsa Hài Đồng Giêsu thì đó là “Con Đường Thơ Ấu”. Do đó
chúng ta xem xét những đặc điểm của “con đường thơ ấu” này được áp dụng vào
lĩnh vực giáo dục.
1) TÌNH YÊU
Người ta không giáo dục bằng chương trình hay
nguyên tắc mà bằng tình yêu. Don Bosco rất thích nói với các học sinh của ngài:
“Điều quan trọng không phải là người trẻ được yêu, mà là họ biết rằng mình được
yêu”.
Đây là cơ sở cho thái độ giáo dục của Têrêsa. Và
khi chị phải sửa chữa một hoặc một loại hành vi nào đó (điều này khiến chị phải
trả giá đắt, và trên thực tế, chị đã nói: “Tôi thích bị khiển trách hơn là khiển
trách người khác”), chị đã không né tránh. “Tôi phải làm bổn phận của mình,” chị
nói, nhưng tỏ ra bằng lòng tốt của mình, rằng chị thực hiện nhiệm vụ này bằng
tình yêu.
2) KHIÊM TỐN
Nếu tình yêu là nền tảng của “con đường thơ ấu”
của Têrêsa, thì sự khiêm nhường là điều thúc đẩy nó.
Khiêm tốn, nhân đức khiêm nhường nhất – vì những
người nói “Tôi khiêm tốn” thì không còn khiêm tốn nữa – là một nhân đức cần phải
chinh phục, và thiên thần bản mệnh của chị, người mà Thánh Têrêsa có mối quan hệ
rất thân thiết, đã vui mừng trước sự tiến bộ của chị. Chị viết trong một bài
thơ của mình: “Bạn càng nhìn thấy tôi khiêm tốn và nhỏ bé, vầng trán của bạn
càng rạng rỡ”.
Sự khiêm nhường này đã khiến Têrêsa, khi nhận ra
tầm quan trọng của nhiệm vụ đang chờ đợi mình (hãy nhớ rằng ở tuổi 20, chị chịu
trách nhiệm đồng hành với các tập sinh), đến đặt mình trong vòng tay của Thiên
Chúa, noi gương những kẻ bé mọn, “trong nỗi sợ hãi nào đó, hãy giấu cái đầu bé
nhỏ của mình lên vai người cha”.
Sự khiêm nhường này đã khiến chị, như chúng ta
đã thấy trong lá thư viết cho người chị họ của mình, không bao giờ phán xét những
đứa trẻ hay thanh thiếu niên có hành vi xấu, nhưng mời gọi chúng đáp lại tình
yêu của Chúa Giêsu.
3) SỰ DỊU DÀNG
Sự khiêm tốn nhất thiết phải có sự dịu dàng.
“Hãy học cùng tôi vì tôi hiền lành và khiêm nhường trong lòng” (Mt 11,29).
Sự dịu dàng không phải là sự yếu đuối, trái lại
là một sức mạnh thầm lặng, đầy kiên nhẫn và hiền lành. Nó đồng nghĩa với lòng
hiếu khách, sự tôn trọng và cởi mở.
Đối với Don Bosco, người đã quyết tâm trong ngày
thụ phong linh mục: “Đức ái và sự dịu hiền của Thánh Phanxicô Salê sẽ hướng dẫn
tôi trong mọi sự”, sự dịu dàng là phẩm chất đầu tiên của nhà giáo dục.
Đã bao nhiêu lần tôi nhận ra, khi thực thi nghề
giáo dục chuyên biệt của mình, rằng một người trẻ lẽ ra sẽ nổi loạn mạnh mẽ nếu
cảm thấy bị tấn công bởi một cái nhìn khinh miệt, thì không thể cưỡng lại được
sự dịu dàng của một cái nhìn không phán xét mà chỉ yêu thương chúng!
Sự dịu dàng là nét đặc trưng của “con đường thơ ấu”
giáo dục của Thánh nữ Têrêsa. Chị đã học được điều đó trong cuộc sống gia đình,
nơi mà chị rất quen thuộc với hình ảnh Thánh Phanxicô Salê (hãy nhớ rằng một
trong những người dì của chị là Nữ tu Dòng Thăm Viếng, một dòng do Thánh
Phanxicô Salê và Thánh Jane Frances Frémiot Chantal thành lập). Thực ra, khi
nói về cha mình, chị nói: “Theo gương Thánh Phanxicô Salê, ông đã cố gắng kiểm
soát tính hoạt bát tự nhiên của mình, đến mức dường như ông có bản chất hiền
lành nhất trần đời”.
4) TÍN THÁC
Nếu phải tóm tắt “con đường thơ ấu” này trong
giáo dục chỉ bằng một từ thì tôi sẽ chọn “tín thác”, vì đó là thuật ngữ đặc
trưng cho thái độ của Têrêsa. Chị không ngừng nhắc đến hình ảnh đứa trẻ chỉ có
thể dựa vào mình.
Đối với Don Bosco, tin tưởng là từ khóa trong
giáo dục. “Không có niềm tin thì không có giáo dục” ngài thích nói với các học
trò của mình. Và chúng ta đã thấy Têrêsa, khi đồng hành với các tập sinh, đã
quan tâm đến việc thiết lập mối quan tương tin tưởng với mỗi người trong số họ
đến mức nào.
KẾT LUẬN
“Hãy thể hiện tình yêu của bạn, hãy khiêm tốn, dịu
dàng, đáng tin cậy”: bốn điểm quy chiếu phân biệt “con đường thơ ấu” của Têrêsa
này có tính thời sự như thế nào trong việc giải quyết thách thức giáo dục trẻ
em và thanh thiếu niên ngày nay.
Có thể nhận ra ảnh hưởng của Thánh Phanxicô
Salê, người đã để lại dấu ấn trên cả Don Bosco và Thánh nữ Têrêsa. Và cho phép
tôi kết thúc bằng sự so sánh mà Thánh nữ Têrêsa đưa ra giữa nhà giáo dục và người
làm vườn – thực ra, Don Bosco cũng thích so sánh nghệ thuật giáo dục với nghệ
thuật làm vườn: “Tôi biết rằng Thiên Chúa nhân lành không cần ai làm công việc
của Ngài, nhưng làm thế nào Ngài cho phép một người làm vườn lành nghề trồng những
cây quý hiếm và tinh tế và cung cấp cho anh ta kiến thức cần thiết để làm điều
đó, dành cho mình nhiệm vụ bón phân, vì vậy, Chúa Giêsu muốn được giúp đỡ trong
việc vun trồng linh hồn thiêng liêng của Ngài (…).
Điều gì sẽ xảy ra nếu một người làm vườn vụng về
không ghép cây bụi đúng cách? Nếu anh ta không biết nhận biết bản chất của mỗi
người và muốn làm hoa hồng nở trên quả đào? (…) Nó sẽ làm cho cái cây chết đi,
ngay cả khi nó tốt và có khả năng sinh trái.” Và, như Don Bosco thường nói,
không người làm vườn nào lại cố gắng kéo căng thân cây để làm cho cây lớn nhanh
hơn. “Vì thế, chúng ta phải học cách nhận ra từ thời thơ ấu những gì Thiên Chúa
nhân lành yêu cầu nơi các linh hồn và hỗ trợ hoạt động của ân sủng mà không bao
giờ lường trước hay làm chậm lại nó.”
“Con đường thơ ấu” trong giáo dục của Têrêsa thực
sự rất thực dụng!
Chuyển ngữ:
Gia Thi, SDB
Nguồn: thegioisaledieng.net (04.01.2024)
Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com
