BỘ TRUYỀN THÔNG CÔNG BỐ TÀI LIỆU
SUY TƯ MỤC VỤ VỀ VIỆC KITÔ HỮU
TƯƠNG TÁC VỚI TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI
Courtney Mares
WHĐ (30.05.2023) – Hôm 29.05 vừa qua, Bộ Truyền
thông đã công bố một tài liệu dài 20 trang, có chủ đề: “Hướng tới sự
hiện diện trọn vẹn: Một Suy tư Mục vụ về Sự Tương tác
với Truyền thông xã hội”, đề cập đến những thách thức mà
các Kitô hữu phải đối diện khi sử dụng phương tiện truyền thông
xã hội.
Các chủ đề trong phần suy tư mục vụ bao gồm: tình trạng quá tải thông tin, lướt mạng liên tục, không lưu tâm đủ đến người khác, là “người có ảnh hưởng”, làm chứng cho Đức Kitô,
“giải độc kỹ thuật
số”, nhu cầu thinh lặng, lắng
nghe có chủ ý và xây dựng cộng đoàn trong một thế giới bị phân mảnh.
Tài liệu cảnh
báo: “Một thách đố quan trọng
về nhận thức của văn hóa kỹ thuật số là chúng ta mất khả năng suy nghĩ sâu sắc
và có mục đích. Chúng ta lướt qua bề mặt và ngưng lại ở phần nông cạn,
thay vì suy tư sâu sắc về thực tế.
Được ký bởi Tổng
trưởng, ông Paolo Ruffini, và Đức ông Lucio A. Ruiz, Tổng Thư ký của Bộ, tài liệu trích dẫn nhiều sứ điệp của Đức Thánh Cha
Phanxicô dành cho những Ngày
Thế giới Truyền thông Xã hội. Tuy nhiên, Bộ giải thích rõ tài liệu “không
có ý là bản ‘Hướng dẫn’ chính xác về mục vụ”, nhưng nhằm
thúc đẩy một suy tư chung về việc làm sao để nuôi dưỡng các mối tương
quan ý nghĩa và lưu tâm trên phương tiện truyền thông xã hội.
Đánh cắp
sự chú ý của chúng ta
Suy tư mục vụ thừa nhận rằng nhu cầu triền miên của phương tiện truyền thông xã hội
là nhằm thu hút sự chú ý của mọi người
“giống như tiến trình mà qua
đó bất kỳ cám dỗ nào xâm nhập vào tâm hồn con người và lôi kéo sự chú ý của chúng ta ra khỏi lời duy nhất thực sự có ý nghĩa và
ban sự sống, đó là Lời Chúa”.
“Các trang web, ứng dụng và nền
tảng khác nhau được lập trình để đánh vào khát vọng được thừa nhận của con người, và không ngừng tranh giành sự chú
ý của mọi người. Chính sự chú ý đã trở thành tài sản và hàng hóa quý giá nhất”.
“Thay vì tập trung vào một vấn
đề tại một thời điểm, sự chú ý từng phần liên tục của chúng ta nhanh chóng chuyển
từ chủ đề này sang chủ đề khác. Trong tình trạng 'luôn luôn sẵn sàng' của mình, chúng ta phải đối diện với sự cám dỗ để đăng ngay lập tức vì về mặt
sinh lý, chúng ta bị
cuốn hút vào sự kích thích kỹ thuật số, luôn muốn có nhiều nội dung hơn khi
liên tục lướt mạng và thất vọng vì thiếu cập nhật”.
Tài liệu nêu bật nhu cầu của sự thinh lặng và các trường học, gia đình và cộng đồng
cần sắp xếp thời gian để mọi người
tách khỏi các thiết bị kỹ thuật số.
Tài liệu cảnh báo rằng không gian dành cho việc “lắng nghe có chủ đích,
lưu tâm và phân
định sự thật đang trở nên hiếm hoi”.
“Không có sự thinh lặng và không gian để suy tư một cách chậm rãi, sâu sắc và có
chủ đích, chúng ta có nguy cơ mất đi không chỉ khả năng nhận thức mà còn cả chiều
sâu của các tương tác giữa con người và Thiên Chúa”.
Cạm bẫy truyền thông xã hội
Tài liệu đưa ra
dấu hiệu cảnh báo về “những cạm bẫy cần tránh” đối với phương tiện truyền
thông xã hội, chẳng hạn như lời nói gây hấn và tiêu cực được chia sẻ dưới “chiếc áo choàng bí danh”.
“Dọc theo 'đường cao tốc kỹ
thuật số', nhiều người bị tổn thương bởi sự chia rẽ và thù hận. Chúng ta không thể bỏ qua điều này. Chúng ta không thể chỉ là những
người qua đường lặng lẽ.
Để nhân tính hóa môi trường kỹ thuật số, chúng ta không được quên những người
'bị bỏ lại phía sau'. Chúng ta chỉ có thể thấy điều gì đang xảy ra nếu nhìn từ
nhãn quan của người bị
trọng thương trong dụ ngôn Người
Samari nhân hậu”.
Tài liệu cho thấy
sự cá nhân hóa nội dung của thuật
toán có thể củng cố ý kiến riêng của mọi người mà không cần tiếp xúc với các
ý kiến khác, vốn đôi khi có thể dẫn đến việc “cổ võ
những hành vi cực đoan” như thế
nào.
Đồng thời cũng
khơi lên mối quan ngại về việc các công ty truyền thông xã hội coi mọi người như những món hàng mà
“hồ sơ và dữ liệu của họ được bán” ra sao khi nhấn mạnh rằng phương tiện truyền thông xã hội “không
miễn phí: Chúng ta
đang trả tiền bằng số phút chú ý và byte dữ liệu của mình”. Tài liệu cho biết thêm:
“Sự nhấn mạnh ngày càng tăng
vào việc phân phối và buôn bán tri thức, dữ liệu và thông tin đã tạo ra một nghịch
lý: Trong một xã hội mà thông tin đóng vai trò thiết yếu như vậy, việc xác minh
nguồn gốc và độ chính xác của thông tin lưu hành kỹ thuật số ngày càng trở nên
khó khăn”.
Từ một 'người có ảnh hưởng' đến một chứng nhân
Tài liệu nhấn mạnh “mọi Kitô hữu cần nhận thức tầm ảnh hưởng tiềm ẩn của mình ra sao, bất kể họ có bao nhiêu người theo
dõi (followers)”.
“Sự hiện diện trên mạng xã hội
của chúng ta thường tập
trung vào việc truyền bá thông tin. Do đó, việc trình bày các ý tưởng, giáo lý, suy tư, suy niệm tâm linh và những điều tương tự trên mạng xã hội cần phải trung
thành với truyền thống Kitô giáo”.
Tài liệu khuyến nghị rằng các Kitô hữu nên quan tâm đến việc
“phản ánh chứ không
phản kháng lại trên mạng
xã hội” để đảm bảo rằng cách một người đối xử với người khác trên mạng tự
nó đã là một chứng tá.
“Tất cả chúng ta cần cẩn thận
để không rơi vào những cái bẫy kỹ thuật số ẩn nấp trong nội dung được thiết kế có chủ ý nhằm gieo rắc xung đột giữa
những người dùng bằng cách gây ra sự phẫn nộ hoặc phản ứng mang tính cảm xúc. Chúng ta phải lưu ý đến việc đăng và chia
sẻ nội dung có thể gây hiểu lầm, làm trầm trọng thêm sự chia rẽ, kích động xung
đột và khoét sâu định kiến”.
Một vấn nạn
mà bản văn khuyến khích các Kitô hữu suy tư đó là: liệu các bài
đăng trên mạng xã hội của họ đang theo đuổi “những người theo dõi” cho
chính họ hay cho Đức Kitô.
“Trở thành chứng nhân có nghĩa là gì? Tiếng Hy Lạp, từ chứng nhân có nghĩa là 'tử đạo', nên có
thể nói một cách chắc rằng một số ‘Kitô hữu có ảnh hưởng’ mạnh mẽ nhất đã từng là
những người tử đạo”.
Mọi người
nên nhớ rằng:
“Hoàn toàn không có 'lượt
thích' nào và hầu như không có ‘người theo dõi’ nào tại thời điểm biểu hiện vĩ đại nhất của vinh quang của Thiên
Chúa! Mọi phép đo ‘thành công’ của con người đều được tương đối hóa theo logic
của Phúc âm”.
“Trong khi sự tử đạo là dấu chỉ
tối hậu của chứng tá
Kitô giáo, thì mọi Kitô hữu đều được mời gọi hy sinh chính mình: Đời sống Kitô hữu là một ơn gọi hiến trao chính sự tồn tại của mình bằng
cách hiến thân, cả hồn lẫn xác, để trở thành không gian thông truyền tình yêu của
Thiên Chúa, một dấu chỉ hướng về Con Thiên Chúa”.
Tài liệu nói rõ:
“Theo đó, chúng ta hiểu rõ hơn
những lời của thánh Gioan Tẩy giả vĩ đại, chứng nhân đầu
tiên của Đức Kitô: ‘Người phải nổi bật lên, còn tôi phải lu mờ đi’ (Ga 3, 30). Giống như vị Tiền hô, người đã khuyến khích các môn đệ
của mình đi theo Đức Kitô, chúng ta cũng không đeo đuổi 'những người theo dõi'
cho bản thân mình,
nhưng cho Đức Kitô. Chúng ta chỉ có thể truyền bá Phúc âm khi biết tạo nên một sự hiệp thông liên kết
chúng ta trong Đức Kitô. Chúng ta làm điều này qua việc noi theo mẫu
gương của Chúa Giêsu
khi tương tác với người khác”.
Nt. Anna Ngọc Diệp, OP
Dòng Đa Minh Thánh Tâm
Chuyển ngữ từ: catholicnewsagency.com (29.05.2023)
Nguồn: Hội Đồng Giám Mục Việt Nam - hdgmvietnam.com
